วันเข้าพรรษา วันจันทร์ที่ 19 กรกฎาคม 2570งานที่สระบุรี หลายวัน รอบอาสาฬหบูชาและเข้าพรรษา
ตักบาตรที่ไม่มีข้าวสักเม็ด มีแต่ดอกไม้สีเหลืองขาวม่วงที่บานเฉพาะต้นหน้าฝน และเรื่องของคนขายดอกไม้คนหนึ่งที่ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อถวายดอกไม้กำมือเดียว
ในวันเข้าพรรษา ชาวบ้านที่อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี จะนั่งรอสองข้างทางพร้อมดอกไม้ ธูป และเทียน พระสงฆ์เดินรับบาตรที่มีแต่ดอกไม้ แล้วนำขึ้นไปบูชาพระพุทธบาทบนเขา เป็นการตักบาตรเพื่อบูชา ไม่ได้ถวายเป็นอาหาร
ดอกไม้ที่ใช้คือดอกเข้าพรรษา พืชล้มลุกตระกูลเดียวกับขิงที่ขึ้นเองตามเชิงเขาแถบนั้น และออกดอกเฉพาะช่วงต้นหน้าฝนซึ่งตรงกับวันเข้าพรรษาพอดี ปีไหนฝนมาช้า ดอกก็บานช้าตาม ชาวบ้านจึงรอดูดอกกันทุกปีเหมือนรอดูฝน
ในอรรถกถาธรรมบทมีเรื่องของนายสุมนมาลาการ ชาวเมืองราชคฤห์ มีหน้าที่นำดอกมะลิไปถวายพระเจ้าพิมพิสารทุกเช้า และได้ค่าตอบแทนเลี้ยงครอบครัวจากงานนี้
เช้าวันหนึ่งระหว่างถือดอกไม้จะเข้าประตูเมือง เขาเห็นพระพุทธเจ้าเสด็จออกบิณฑบาต เกิดความเลื่อมใสจนตัดสินใจถวายดอกไม้ทั้งหมดแด่พระพุทธองค์แทน ทั้งที่รู้ว่าวันนั้นพระราชาจะไม่ได้ดอกไม้ และตนอาจถูกลงโทษถึงชีวิต
เรื่องจบตรงข้ามกับที่เขากลัว พระเจ้าพิมพิสารทรงทราบแล้วพอพระทัย และพระราชทานรางวัลให้ ตักบาตรดอกไม้จึงถือเป็นการระลึกถึงศรัทธาแบบนี้ คือให้สิ่งที่มีอยู่ในมือทั้งหมดโดยไม่คิดว่าจะได้อะไรกลับมา (อ่านเรื่องเต็มได้ที่คนขายดอกไม้ที่ยอมเสี่ยงชีวิต)
ข้อแรก ดูวันงานของปีนั้น งานจัดหลายวันรอบวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา และมีรอบเช้ากับรอบบ่าย ตารางละเอียดประกาศโดยจังหวัดก่อนงานทุกปี
ข้อสอง ดอกไม้หาซื้อได้หน้างาน มีชาวบ้านนำดอกเข้าพรรษาพร้อมธูปเทียนมาขายตลอดเส้นทาง ไม่จำเป็นต้องเตรียมไปเอง
ข้อสาม ช่วงล้างเท้าพระ หลังพระรับดอกไม้แล้วเดินขึ้นบันได ชาวบ้านรอเทน้ำล้างเท้าให้ ถ้าอยากร่วม ให้เตรียมขันน้ำและไปจับที่ริมบันไดแต่เนิ่น ๆ
ข้อสี่ หน้าฝนทางลื่น แต่งกายสุภาพ ใส่รองเท้าที่ถอดง่ายและไม่ลื่น
ประเพณีตักบาตรดอกไม้ทำในวันเข้าพรรษา พ.ศ. 2570 ตรงกับวันจันทร์ที่ 19 กรกฎาคม 2570 งานที่สระบุรีมักจัดหลายวันรอบวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา ให้ดูประกาศของจังหวัดในปีนั้นอีกครั้ง
เป็นพืชล้มลุกตระกูลเดียวกับขิงและกระชาย ต้นสูงไม่เกินหนึ่งศอก ขึ้นเองตามเชิงเขาในสระบุรี และออกดอกเฉพาะช่วงต้นหน้าฝนซึ่งตรงกับวันเข้าพรรษาพอดี จึงได้ชื่อนี้ ดอกมีหลายสี ทั้งเหลือง ขาว และม่วง บางถิ่นเรียกว่าดอกหงส์เหิน
ที่ขึ้นชื่อที่สุดอยู่ที่อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี ซึ่งดอกเข้าพรรษาขึ้นตามเชิงเขารอบ ๆ งานจัดหลายวันรอบวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา ส่วนที่อื่นก็มีวัดที่นำธรรมเนียมนี้ไปทำบ้าง แต่ใช้ดอกไม้อื่นแทน
หลังพระรับดอกไม้แล้วเดินขึ้นบันไดไปบูชาพระ ชาวบ้านจะรอเทน้ำล้างเท้าให้พระ ความหมายคือการชำระสิ่งที่ติดมาจากการเดินรับบาตร และเป็นการแสดงความเคารพ ถือเป็นช่วงที่คนตั้งใจมาร่วมมากที่สุดช่วงหนึ่งของงาน
ในงานที่สระบุรีนิยมใช้ดอกเข้าพรรษาพร้อมธูปเทียน ซึ่งมีคนนำมาขายตลอดเส้นทาง ถ้าไปทำที่วัดอื่น ใช้ดอกไม้สดที่ไม่มีหนามและไม่มีกลิ่นฉุนได้ ตามความหมายเดิมคือการบูชาด้วยดอกไม้ ไม่ใช่การถวายอาหาร
