พระพุงพลุ้ยสององค์ที่คนไทยมักสลับกัน

พระมหากัจจายนะเป็นหนึ่งในพระอสีติมหาสาวก ตำราบรรยายว่าท่านรูปงาม ผิวเหลืองดุจทอง และทรงยกย่องเป็นเอตทัคคะในทางอธิบายความย่อให้พิสดาร คือเก่งในการเอาเรื่องที่พระพุทธองค์ตรัสไว้สั้น ๆ มาขยายให้คนทั่วไปเข้าใจ

ในไทยท่านถูกสร้างเป็นรูปพระพุงพลุ้ย เกศาม้วนเป็นก้นหอย ห่มจีวรแบบเถรวาท และเรียกกันติดปากว่าพระสังกัจจายน์

ที่คนสับสนคือมีอีกองค์หนึ่งหน้าตาคล้ายกันคือพระปู้ไต้ ซึ่งเป็นคติจีน พุงพลุ้ยและยิ้มกว้างเช่นกัน แต่เป็นคนละองค์กันคนละสายกัน จุดที่ดูออกคือจีวรกับเกศา องค์ไทยห่มจีวรและมีเกศาก้นหอย ส่วนองค์จีนหน้าตาและเครื่องแต่งกายต่างออกไป

ที่สับสนกันง่ายเพราะทั้งสององค์อยู่ในบ้านคนไทยพอ ๆ กัน พระสังกัจจายน์อยู่ในกลุ่มสามพระอรหันต์ที่คนค้าขายตั้งไว้หน้าร้าน ส่วนพระปู้ไต้มากับร้านค้าและของตกแต่งสายจีนซึ่งอยู่ในไทยมานานไม่แพ้กัน

ข้อที่ควรรู้อีกอย่างคือตำราบรรยายพระมหากัจจายนะว่ารูปงาม แต่รูปที่สร้างในไทยกลับเป็นพุงพลุ้ย มีเรื่องเล่าอธิบายช่องว่างนี้อยู่หลายสำนวน แต่ยังหาต้นทางที่ยืนยันได้ไม่เจอ จึงบอกไว้แค่ว่ามีช่องว่างนั้นอยู่จริง ดีกว่าเล่าสำนวนที่ตรวจไม่ได้

ใครเป็นใครในเรื่องนี้

• 
  พระสังกัจจายน์

  พระมหากัจจายนะ เอตทัคคะทางอธิบายความย่อให้พิสดาร รูปพุงพลุ้ยที่คนคุ้นตา

  อ่านทุกเรื่องที่มีพระสังกัจจายน์ (2 เรื่อง) →

คำที่โผล่ในเรื่องนี้

พระอสีติมหาสาวก

พระสาวกผู้ใหญ่แปดสิบรูปของพระพุทธเจ้า

จีวร

ผ้าที่พระห่ม เป็นจุดที่ใช้แยกพระไทยกับรูปเคารพสายจีนได้

เกศาก้นหอย

ผมที่ขมวดเป็นก้นหอย เป็นลักษณะที่พบในพระพุทธรูปและพระสาวกแบบไทย