ไหว้พระจันทร์ 2570 ตรงกับวันไหน ไหว้กี่โมง
ไหว้พระจันทร์ วันพุธที่ 15 กันยายน 2570ไหว้ช่วง ค่ำ หลังพระจันทร์ขึ้น
คืนเดียวของปีที่คนไทยเชื้อสายจีนตั้งโต๊ะหันหน้าหาพระจันทร์ ของบนโต๊ะทุกอย่างกลมหมด ตั้งแต่ขนมจนถึงผลไม้ และมีเหตุผลอยู่เบื้องหลังทุกชิ้น
ไหว้พระจันทร์ วันพุธที่ 15 กันยายน 2570ไหว้ช่วง ค่ำ หลังพระจันทร์ขึ้น
คืนเดียวของปีที่คนไทยเชื้อสายจีนตั้งโต๊ะหันหน้าหาพระจันทร์ ของบนโต๊ะทุกอย่างกลมหมด ตั้งแต่ขนมจนถึงผลไม้ และมีเหตุผลอยู่เบื้องหลังทุกชิ้น
ไหว้พระจันทร์ตรงกับขึ้นสิบห้าค่ำ เดือนแปดตามปฏิทินจีนซึ่งถือเป็นกลางฤดูใบไม้ร่วง ภาษาจีนจึงเรียกว่าเทศกาลกลางฤดูใบไม้ร่วง คืนนั้นเชื่อกันว่าพระจันทร์สว่างและกลมที่สุดของปี
ความหมายเดิมคือการขอบคุณผลผลิตที่เก็บเกี่ยวได้ ต่อมากลายเป็นคืนของครอบครัว คนที่อยู่ไกลบ้านจะพยายามกลับมาพร้อมหน้า และถ้ากลับไม่ได้ ก็เชื่อกันว่าได้มองพระจันทร์ดวงเดียวกัน
ไหว้พระจันทร์นับตามปฏิทินจีน จึงไม่ตรงกับวันพระของไทย และมาก่อนเทศกาลกินเจราวครึ่งเดือนทุกปี
| ขนมไหว้พระจันทร์ | ขนมกลมที่ขาดไม่ได้ ความกลมคือความพร้อมหน้าของครอบครัว คนจีนเรียกเย่ว์ปิ่ง แปลว่าขนมพระจันทร์ |
|---|---|
| ส้มโอ | ผลไม้กลมลูกใหญ่ของฤดูนี้ ถือเป็นความอุดมสมบูรณ์ บางบ้านแกะเปลือกเป็นรูปดอกไม้ |
| ผลไม้กลมอื่น ๆ | ทับทิม องุ่น แอปเปิล ลูกพลับ หลักคือต้องกลม ตามคำโบราณว่าคืนนี้ของไหว้ต้องกลมเหมือนพระจันทร์ |
| เผือกและแห้ว | พืชหัวที่เก็บเกี่ยวช่วงนี้ ไหว้เพื่อขอบคุณผลผลิตของปี |
| ดอกไม้ ธูป เทียน | ชุดไหว้พื้นฐาน บางบ้านใช้ดอกไม้สีอ่อนหรือสีขาวให้เข้ากับแสงจันทร์ |
| แป้ง หวี กระจก | ของสำหรับผู้หญิงที่ไหว้ขอความงามจากเทพธิดาบนดวงจันทร์ ตามความเชื่อที่เล่ากันในบ้านคนไทยเชื้อสายจีน |
ต่างจากไหว้เจ้าช่วงตรุษจีนหรือสารทจีน ไหว้พระจันทร์ไม่มีของคาวไม่มีหมู ไก่ เป็ด ไม่มีเหล้า ใช้แต่ขนม ผลไม้ และน้ำชา
ตำนานเริ่มเหมือนกันทั้งสองสำนวน สมัยหนึ่งมีดวงอาทิตย์ขึ้นพร้อมกันสิบดวง โลกร้อนจนพืชผลตาย นักธนูชื่อโฮ่วอี้ยิงดวงอาทิตย์ตกไปเก้าดวง เหลือไว้ดวงเดียว และได้รับยาอายุวัฒนะเป็นรางวัล โฮ่วอี้มีภรรยาชื่อฉางเอ๋อ
สำนวนแรก โฮ่วอี้เป็นวีรบุรุษ มีลูกศิษย์คิดร้ายบุกมาชิงยาตอนโฮ่วอี้ไม่อยู่ ฉางเอ๋อไม่ยอมให้ยาตกไปอยู่กับคนชั่ว จึงกลืนยาเสียเอง ร่างลอยขึ้นไปอยู่บนดวงจันทร์ โฮ่วอี้กลับมาคิดถึงภรรยา จึงตั้งโต๊ะวางของที่ฉางเอ๋อชอบไว้กลางแจ้งหันหาดวงจันทร์ทุกปี
สำนวนที่สอง โฮ่วอี้ได้เป็นใหญ่แล้วหลงอำนาจ กดขี่ผู้คน ฉางเอ๋อกลัวว่าถ้าเขามีชีวิตยืนยาว คนจะเดือดร้อนไม่สิ้นสุด จึงแอบดื่มยาเสียเอง สองสำนวนนี้ให้ฉางเอ๋อตัดสินใจเหมือนกัน ต่างกันแค่ว่าคนที่เธอหนีคือใคร
ตำนานเรื่องขนมไหว้พระจันทร์ซ่อนสาสน์ ที่เล่าว่าคนจีนเคยสอดกระดาษนัดวันลุกฮือไว้ในไส้ขนม เป็นเรื่องเล่าที่แพร่หลาย แต่ยังไม่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์รองรับ
คนจีนเล่าว่าบนดวงจันทร์มีกระต่ายหยกอยู่กับฉางเอ๋อ คอยตำยาอายุวัฒนะไม่หยุด ลวดลายกระต่ายจึงอยู่บนกล่องขนมไหว้พระจันทร์แทบทุกยี่ห้อ
คนไทยก็มองเห็นกระต่ายบนดวงจันทร์เหมือนกัน แต่จากคนละเรื่อง ชาดกเล่าว่ากระต่ายยอมกระโดดเข้ากองไฟเพื่อเป็นอาหารให้คนที่หิว พระอินทร์จึงวาดรูปกระต่ายไว้บนดวงจันทร์ให้คนเห็นทุกคืน สองวัฒนธรรมมองเงาบนดวงจันทร์เป็นกระต่ายตรงกัน ทั้งที่เรื่องเล่ามาคนละทาง
ฝันเห็นกระต่ายหรือพระจันทร์ ตำราไทยว่าอย่างไร ดูฝันเห็นกระต่าย และ ฝันเห็นพระจันทร์
ข้อแรก ตั้งโต๊ะกลางแจ้ง ระเบียง หรือริมหน้าต่างที่มองเห็นพระจันทร์ อยู่คอนโดก็ทำได้ หันโต๊ะไปทางทิศที่พระจันทร์ขึ้น ถ้าคืนนั้นเมฆมากก็ยังไหว้ได้ตามปกติ
ข้อสอง จัดของไหว้ ขนมไหว้พระจันทร์ ผลไม้กลม ดอกไม้ ธูปเทียน และน้ำชา ไม่ต้องมีครบทุกอย่าง ขนมกับผลไม้กลมสักสองสามอย่างก็เพียงพอ
ข้อสาม ไหว้หลังพระจันทร์ขึ้น จุดธูปขอพร รอธูปใกล้หมดแล้วลาของไหว้ จากนั้นแบ่งขนมและผลไม้กินกันในบ้าน หลายบ้านนั่งชมพระจันทร์ต่อพร้อมน้ำชา
ข้อสี่ ถ้าซื้อขนมไหว้พระจันทร์ไปฝากผู้ใหญ่ ขนมรุ่นใหม่มีทั้งแบบหวานน้อยและแบบชิ้นเล็ก เหมาะกับผู้สูงอายุที่ต้องระวังน้ำตาลมากกว่าแบบไข่แดงดั้งเดิม
เทศกาลไหว้พระจันทร์ พ.ศ. 2570 ตรงกับวันพุธที่ 15 กันยายน 2570 ตรงกับขึ้นสิบห้าค่ำ เดือนแปดตามปฏิทินจีน ไหว้ตอนกลางคืนหลังพระจันทร์ขึ้น
ไหว้ตอนกลางคืนหลังพระจันทร์ขึ้นแล้ว ส่วนใหญ่ราวหนึ่งทุ่มถึงสามทุ่ม นิยมตั้งโต๊ะกลางแจ้งหรือริมหน้าต่างที่มองเห็นพระจันทร์ ถ้าฟ้าปิดมองไม่เห็นก็ยังไหว้ได้ ให้หันโต๊ะไปทางที่พระจันทร์ขึ้น
เพราะคืนนั้นพระจันทร์เต็มดวงกลมที่สุดของปีตามความเชื่อจีน ความกลมหมายถึงความพร้อมหน้าและความสมบูรณ์ของครอบครัว จึงมีคำโบราณว่าคืนขึ้นสิบห้าค่ำเดือนแปด ผลไม้และขนมที่ไหว้ต้องกลม
ได้ แต่ธรรมเนียมจีนดั้งเดิมถือว่าการไหว้พระจันทร์เป็นพิธีของผู้หญิง มีคำกล่าวเก่าว่าผู้ชายไม่ไหว้พระจันทร์ ผู้หญิงไม่ไหว้เทพเตาไฟ เพราะพระจันทร์เป็นฝ่ายหยิน ทุกวันนี้หลายบ้านไหว้ด้วยกันทั้งครอบครัว
นำขนมและผลไม้มาแบ่งกินกันในครอบครัว โดยเฉพาะขนมไหว้พระจันทร์ที่นิยมตัดแบ่งเป็นชิ้นให้ทุกคนได้กิน เป็นความหมายเดียวกับความพร้อมหน้า
ไหว้พระจันทร์คือขึ้นสิบห้าค่ำเดือนแปดจีน ส่วนกินเจเริ่มขึ้นหนึ่งค่ำเดือนเก้าจีน จึงห่างกันราวครึ่งเดือน สองเทศกาลนี้มาติดกันทุกปี
เนื้อหาในหน้านี้เป็นธรรมเนียมและความเชื่อของคนไทยเชื้อสายจีน แต่ละบ้านอาจไหว้ต่างกัน