ไหว้ตังโจ่ย 2569 ตรงกับวันไหน ไหว้อะไร

ไหว้ขนมบัวลอย วันอังคารที่ 22 ธันวาคม 2569ไหว้ช่วง เช้า ก่อนเที่ยง

วันที่บ้านคนไทยเชื้อสายจีนนั่งปั้นแป้งเป็นลูกกลมเล็ก ๆ ด้วยกันทั้งบ้าน เป็นเทศกาลจีนเรื่องเดียวที่ไม่ได้นับตามดวงจันทร์ และคนจีนแต่ก่อนถือว่าเป็นวันขึ้นปีใหม่ของธรรมชาติ

ตังโจ่ย คืออะไร

ตังโจ่ยเป็นสำเนียงแต้จิ๋วของคำจีนที่แปลว่าฤดูหนาวมาถึงที่สุดคือวันเหมายัน วันที่กลางวันสั้นที่สุดและกลางคืนยาวที่สุดของปีในซีกโลกเหนือ หลังคืนนี้ไปกลางวันจะค่อย ๆ ยาวขึ้นทีละน้อย

คนจีนแต่ก่อนมองจุดนี้เป็นจุดเปลี่ยน ฝ่ายหยินขึ้นถึงที่สุดแล้วฝ่ายหยางเริ่มกลับมา จึงถือว่าเป็นวันขึ้นปีใหม่ของธรรมชาติ บางถิ่นถือว่าสำคัญพอ ๆ กับตรุษจีน และเป็นวันที่ครอบครัวต้องอยู่พร้อมหน้า ขอบคุณที่ผ่านปีนี้มาได้

ข้อที่ต่างจากเทศกาลจีนเรื่องอื่นคือ ตังโจ่ยเป็นหนึ่งในยี่สิบสี่สารทที่นับตามดวงอาทิตย์วันจึงตกราววันที่ยี่สิบเอ็ดถึงยี่สิบสามธันวาคมทุกปี ไม่ขยับไปมาเหมือนตรุษจีนหรือไหว้พระจันทร์

ไหว้ใครบ้าง

ฟ้าดินไหว้ขอบคุณที่ปีนี้ผ่านมาได้ด้วยดี บางบ้านเรียกว่าไหว้ทีกง ตั้งโต๊ะหน้าบ้านหันออกไปทางฟ้า
เจ้าที่ตี่จู๋เอี๊ยหรือเจ้าที่ประจำบ้าน ผู้ดูแลบ้านและคนในบ้านมาทั้งปี
บรรพบุรุษไหว้ที่หิ้งบรรพบุรุษในบ้าน บอกว่าลูกหลานยังอยู่พร้อมหน้าและผ่านปีนี้มาได้

ส่วนใหญ่ไหว้ช่วงเช้าเรียงตามนี้ ไหว้เสร็จแล้วนำขนมอี๊มากินด้วยกันในบ้าน แต่ละบ้านอาจไหว้ไม่ครบทั้งสามหรือสลับลำดับตามที่ผู้ใหญ่ในบ้านทำมา

ของไหว้ — ขนมอี๊คือหัวใจ

ขนมอี๊หัวใจของวันนี้ แป้งข้าวเหนียวปั้นเป็นลูกกลมสีขาวและสีชมพู ต้มในน้ำเชื่อมใส่ขิง ความกลมหมายถึงความพร้อมหน้า
ผลไม้ส้ม กล้วย หรือผลไม้มงคลที่บ้านใช้ไหว้ประจำ
น้ำชา ธูป เทียนชุดไหว้พื้นฐาน
ของคาวไม่บังคับ บางบ้านเพิ่มของคาวเฉพาะตอนไหว้บรรพบุรุษ เหมือนไหว้ในเทศกาลอื่น

ชื่อขนมอี๊มาจากสำเนียงแต้จิ๋วของคำที่แปลว่ากลม ความกลมคือความพร้อมหน้าของครอบครัว ความหมายเดียวกับขนมไหว้พระจันทร์ ส่วนสองสี ขาวกับชมพูหรือแดง คือสีมงคลที่คนจีนใช้ในงานดีทุกงาน

ทางจีนตอนเหนือกินเกี๊ยวในวันนี้แทน เพราะแต่ก่อนเป็นถิ่นที่ปลูกข้าวสาลีมากกว่าข้าวเหนียว คนจีนในเมืองไทยส่วนใหญ่มาจากทางใต้ ขนมที่เราเห็นกันจึงเป็นขนมอี๊

ทำขนมอี๊เองที่บ้าน

ข้อแรก ปั้นแป้ง นวดแป้งข้าวเหนียวกับน้ำให้เนียนจนไม่ติดมือ แบ่งครึ่งหนึ่งผสมสีชมพู แล้วปั้นเป็นลูกกลมเล็กขนาดปลายนิ้ว หลายบ้านปั้นกันตั้งแต่คืนก่อน เป็นช่วงที่เด็ก ๆ ได้นั่งช่วยผู้ใหญ่

ข้อสอง ต้มน้ำเชื่อม น้ำตาลกับขิงแก่ทุบ เคี่ยวจนหอม บางบ้านใส่ใบเตยด้วย

ข้อสาม ต้มขนม ใส่ลูกแป้งลงน้ำเดือด พอลอยขึ้นมาก็สุก ตักใส่น้ำเชื่อมขิง ตักใส่ถ้วยไหว้ก่อน ที่เหลือไว้กินกันในบ้าน

คำถามที่พบบ่อย

ไหว้ตังโจ่ย 2569 ตรงกับวันไหน

เทศกาลไหว้ขนมบัวลอยหรือตังโจ่ย พ.ศ. 2569 ตรงกับวันอังคารที่ 22 ธันวาคม 2569 ซึ่งเป็นวันเหมายัน ส่วนใหญ่ไหว้ช่วงเช้า

ทำไมตังโจ่ยตรงกับวันที่เดิมเกือบทุกปี

เพราะตังโจ่ยคือวันเหมายัน ซึ่งเป็นหนึ่งในยี่สิบสี่สารทของปฏิทินจีนที่นับตามดวงอาทิตย์ ไม่ได้นับตามดวงจันทร์เหมือนตรุษจีนหรือไหว้พระจันทร์ วันจึงตกราววันที่ยี่สิบเอ็ดถึงยี่สิบสามธันวาคมทุกปี

ไหว้ตังโจ่ยไหว้กี่โมง

ส่วนใหญ่ไหว้ช่วงเช้าก่อนเที่ยง เริ่มจากฟ้าดิน แล้วเจ้าที่ แล้วบรรพบุรุษ ไม่มีฤกษ์เวลาตายตัว หลายบ้านปั้นขนมอี๊กันตั้งแต่คืนก่อนแล้วต้มตอนเช้า

ขนมอี๊กับบัวลอยต่างกันไหม

เป็นขนมแป้งข้าวเหนียวปั้นลูกกลมเหมือนกัน ต่างกันที่น้ำ บัวลอยแบบไทยมักอยู่ในน้ำกะทิ ส่วนขนมอี๊ของวันตังโจ่ยอยู่ในน้ำเชื่อมใส่ขิง และนิยมทำสองสีคือขาวกับชมพู คนไทยจึงเรียกวันนี้ว่าวันไหว้ขนมบัวลอยตามชื่อที่คุ้นกว่า

ทำไมกินขนมอี๊แล้วว่าอายุเพิ่มหนึ่งปี

คนจีนแต่ก่อนถือว่าวันเหมายันคือจุดเริ่มปีใหม่ของธรรมชาติ เพราะหลังคืนนี้กลางวันจะค่อย ๆ ยาวขึ้น จึงมีคำพูดว่ากินขนมอี๊แล้วโตขึ้นอีกหนึ่งปี ผู้ใหญ่มักให้เด็กกินให้ครบก่อนออกจากโต๊ะ

ไหว้ตังโจ่ยต้องมีของคาวไหม

ไม่บังคับ ของที่ขาดไม่ได้มีอย่างเดียวคือขนมอี๊ บางบ้านเพิ่มของคาวเฉพาะตอนไหว้บรรพบุรุษ บางบ้านไหว้แต่ขนมกับผลไม้ แล้วแต่ธรรมเนียมที่แต่ละบ้านสืบมา

อ่านต่อ

เนื้อหาในหน้านี้เป็นธรรมเนียมและความเชื่อของคนไทยเชื้อสายจีน แต่ละบ้านอาจไหว้ต่างกัน