สงกรานต์ 2570 ตรงกับวันไหน นางสงกรานต์คือใคร
วันหยุด 13–15 เมษายน 2570วันมหาสงกรานต์ วันพุธที่ 14 เมษายนนางสงกรานต์ มัณฑาเทวี
ทุกคนรู้ว่าสงกรานต์คือสาดน้ำ แต่ชื่อสงกรานต์เองแปลว่าการย้าย หมายถึงดวงอาทิตย์ย้ายเข้าราศีใหม่ และเบื้องหลังมีตำนานเทพที่แพ้พนันจนต้องตัดเศียรตัวเอง ซึ่งเป็นที่มาของนางสงกรานต์ทั้งเจ็ด
ปฏิทินสงกรานต์ พ.ศ. 2570
| วัน | ตรงกับ |
|---|
| วันหยุดราชการตายตัวทุกปี | วันอังคารที่ 13 เมษายนวันพุธที่ 14 เมษายนวันพฤหัสบดีที่ 15 เมษายน |
|---|
| วันมหาสงกรานต์ดวงอาทิตย์เข้าราศีเมษ | วันพุธที่ 14 เมษายน |
|---|
| วันเนาระหว่างปีเก่ากับปีใหม่ | วันพฤหัสบดีที่ 15 เมษายน |
|---|
| วันเถลิงศกขึ้นศักราชใหม่ | วันศุกร์ที่ 16 เมษายน |
|---|
| นางสงกรานต์ตามวันพุธ | มัณฑาเทวี · พาหนะลา |
|---|
สังเกตว่าวันเถลิงศกปีนี้เลยวันหยุดราชการไปหนึ่งวัน เพราะวันหยุดกำหนดตายตัว ส่วนวันทางโหราศาสตร์คำนวณจากดวงอาทิตย์จริง ดูข้อ "ทำไมวันหยุดไม่ตรง" ข้างล่าง
ตำนานท้าวกบิลพรหม — ปริศนาสามข้อที่แลกด้วยเศียร
ตำนานเล่าว่ามีเด็กชายชื่อธรรมบาลกุมาร ลูกเศรษฐี ฉลาดเกินวัย ฟังภาษานกออก และเรียนจบไตรเพทตั้งแต่อายุเจ็ดขวบ คนทั้งเมืองนับถือให้เป็นผู้บอกมงคล ข่าวไปถึงท้าวกบิลพรหมจึงลงมาท้าทายด้วยปริศนาสามข้อ มีเศียรเป็นเดิมพัน ใครแพ้ต้องตัดเศียรตัวเอง
ปริศนาคือ ตอนเช้าศรีหรือราศีของคนอยู่ที่ไหน ตอนกลางวันอยู่ที่ไหน และตอนค่ำอยู่ที่ไหน ธรรมบาลกุมารขอเวลาเจ็ดวัน คิดจนถึงวันที่หกก็ยังตอบไม่ได้ จึงหนีไปนอนใต้ต้นตาล แล้วได้ยินนกอินทรีสองผัวเมียคุยกันบนต้นไม้ถึงคำตอบพอดี
คำตอบคือ เช้าราศีอยู่ที่หน้า คนจึงล้างหน้า กลางวันอยู่ที่อก คนจึงประพรมเครื่องหอมที่อก และค่ำอยู่ที่เท้า คนจึงล้างเท้าก่อนนอน ท้าวกบิลพรหมแพ้ แต่เศียรของท้าวกบิลพรหมมีอานุภาพมาก ถ้าตกลงดินไฟจะไหม้โลก ถ้าโยนขึ้นฟ้าฝนจะแล้ง ถ้าทิ้งลงทะเลน้ำจะแห้ง
ก่อนตัดเศียร ท้าวกบิลพรหมจึงให้ธิดาทั้งเจ็ดนำพานมารองรับ แล้วอัญเชิญเศียรเวียนรอบเขาพระสุเมรุ ก่อนนำไปประดิษฐานในถ้ำบนเขาไกรลาส ครบรอบหนึ่งปีเมื่อไร ธิดาองค์หนึ่งจะผลัดเวรกันอัญเชิญเศียรออกมาแห่อีกครั้ง องค์ที่ได้เวรคือนางสงกรานต์ของปีนั้น
ตำนานนี้มาจากคติพราหมณ์ผสมเรื่องเล่าพื้นบ้าน ไม่ได้อยู่ในพระไตรปิฎก
นางสงกรานต์ทั้งเจ็ด ประจำวัน
ธิดาองค์ไหนได้เวร ดูจากวันในสัปดาห์ที่ตรงกับวันมหาสงกรานต์ของปีนั้น แต่ละองค์มีพาหนะประจำองค์ ซึ่งเป็นภาพที่เห็นในป้ายประกาศและภาพวาดทุกปี
| วัน | นางสงกรานต์ | พาหนะ |
|---|
| อาทิตย์ | ทุงษะเทวี | ครุฑ |
|---|
| จันทร์ | โคราคะเทวี | เสือ |
|---|
| อังคาร | รากษสเทวี | หมู |
|---|
| พุธ | มัณฑาเทวี · ปีนี้ | ลา |
|---|
| พฤหัสบดี | กิริณีเทวี | ช้าง |
|---|
| ศุกร์ | กิมิทาเทวี | ควาย |
|---|
| เสาร์ | มโหทรเทวี | นกยูง |
|---|
สงกรานต์ คนไทยทำอะไรกัน
ข้อแรก ทำบุญตักบาตรและสรงน้ำพระ ตอนเช้า หลายวัดตั้งพระพุทธรูปไว้ที่ลานให้คนรดน้ำอบ ถือเป็นการเริ่มปีใหม่ด้วยการชำระล้าง
ข้อสอง รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ ลูกหลานนำน้ำอบน้ำหอมกับพวงมาลัยไปกราบ รินน้ำลงบนมือท่าน ขอขมาเรื่องที่ล่วงเกินมาทั้งปี และขอพร วันที่ 13 เมษายนยังเป็นวันผู้สูงอายุแห่งชาติ และวันที่ 14 เป็นวันครอบครัวด้วย
ข้อสาม ขนทรายเข้าวัด ก่อเจดีย์ทราย ธรรมเนียมเด่นทางภาคเหนือ เหตุผลตั้งต้นน่าสนใจกว่าที่คิด อ่านได้ที่ทรายที่ติดเท้าออกจากวัด ต้องขนกลับไปคืน
ข้อสี่ เล่นสาดน้ำ ภาพที่คนทั้งโลกรู้จัก แต่ที่มาใหม่กว่าที่คนไทยส่วนใหญ่คิด อ่านต่อที่สาดน้ำสงกรานต์ ใหม่กว่าที่คิดมาก
ปี๋ใหม่เมือง — สงกรานต์แบบล้านนา
ทางภาคเหนือนับวันแต่ละวันต่างออกไป และมีชื่อเรียกของตัวเอง วันสังขานต์ล่อง คือวันแรก เชื่อกันว่าสังขานต์หรือปีเก่าล่องผ่านไป คนจึงจุดประทัดไล่สิ่งไม่ดี และทำความสะอาดบ้าน วันเนา หรือวันเน่า ถือว่าห้ามพูดคำไม่ดีหรือทะเลาะกัน เพราะเชื่อว่าปากจะเน่าไปทั้งปี และเป็นวันขนทรายเข้าวัด วันพญาวัน วันขึ้นปีใหม่ ตักบาตร ถวายตุงและไม้ค้ำโพธิ์ แล้วไปดำหัวผู้ใหญ่ ส่วนวันถัดไปเรียกว่าวันปากปี เป็นวันเริ่มต้นของปีจริง ๆ
ตุงที่ถวายในวันพญาวันมีเรื่องเล่าของตัวเอง ดูตุงล้านนา
คำถามที่พบบ่อย
สงกรานต์ 2570 ตรงกับวันไหน
วันหยุดสงกรานต์ 2570 คือวันที่ 13 ถึง 15 เมษายน ส่วนทางโหราศาสตร์ วันมหาสงกรานต์ตรงกับวันพุธที่ 14 เมษายน วันเนาตรงกับวันพฤหัสบดีที่ 15 เมษายน และวันเถลิงศกตรงกับวันศุกร์ที่ 16 เมษายน นางสงกรานต์ปีนี้คือมัณฑาเทวี
วันมหาสงกรานต์ วันเนา วันเถลิงศก ต่างกันอย่างไร
วันมหาสงกรานต์คือวันที่ดวงอาทิตย์ย้ายเข้าราศีเมษ ถือเป็นวันสิ้นปีเก่า วันเนาคือวันถัดมาที่ถือว่าอยู่ระหว่างปีเก่ากับปีใหม่ ส่วนวันเถลิงศกคือวันขึ้นศักราชใหม่ทางโหราศาสตร์ไทย
ทำไมวันหยุดสงกรานต์ไม่ตรงกับวันมหาสงกรานต์
วันหยุดราชการกำหนดไว้ตายตัวที่ 13 ถึง 15 เมษายนทุกปีเพื่อให้วางแผนง่าย ส่วนวันมหาสงกรานต์คำนวณจากเวลาที่ดวงอาทิตย์เข้าราศีเมษจริง ซึ่งค่อย ๆ เลื่อนช้าลงทีละน้อยตามเวลาหลายสิบปี ทุกวันนี้จึงมักตกวันที่ 14 และบางปีวันเถลิงศกเลยไปถึงวันที่ 16
นางสงกรานต์ดูจากอะไร
ดูจากวันในสัปดาห์ที่ตรงกับวันมหาสงกรานต์ ตามตำนานธิดาเจ็ดองค์ของท้าวกบิลพรหม วันอาทิตย์คือทุงษะเทวี วันจันทร์โคราคะเทวี วันอังคารรากษสเทวี วันพุธมัณฑาเทวี วันพฤหัสบดีกิริณีเทวี วันศุกร์กิมิทาเทวี และวันเสาร์มโหทรเทวี
รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ทำอย่างไร
เตรียมน้ำอบน้ำหอมผสมน้ำสะอาดใส่ขันพร้อมพวงมาลัย ไปกราบผู้ใหญ่ รินน้ำลงบนมือที่ท่านยื่นมารับ ไม่ต้องรดหัวจริง ๆ แล้วกล่าวขอขมาและขอพร ท่านมักนำน้ำลูบศีรษะตัวเองแล้วให้พรกลับ ทางเหนือนิยมมีผ้าหรือของใช้มอบให้ด้วย
ตำนานสงกรานต์เกี่ยวกับพระพุทธศาสนาไหม
ตำนานท้าวกบิลพรหมมาจากคติพราหมณ์ผสมเรื่องเล่าพื้นบ้าน ไม่ได้อยู่ในพระไตรปิฎก แต่สงกรานต์ในไทยผูกกับการทำบุญหลายอย่าง เช่นตักบาตร สรงน้ำพระ และขนทรายเข้าวัด จึงกลายเป็นเทศกาลที่ทั้งสองส่วนอยู่ด้วยกัน
อ่านต่อ
เนื้อหาในหน้านี้เล่าตามตำนานและธรรมเนียมที่คนไทยปฏิบัติกัน