สาดน้ำสงกรานต์ ใหม่กว่าที่คิดมาก

สงกรานต์อยู่ที่ 13 ถึง 15 เมษายน และถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ไทยแบบเดิม สิ่งที่คนทั่วโลกนึกถึงคือการสาดน้ำ แต่นั่นไม่ใช่รูปแบบดั้งเดิม

ของเดิมคือรดน้ำดำหัว คือเอาน้ำอบน้ำหอมรดลงบนฝ่ามือของผู้ใหญ่ เพื่อขอพรและขออภัยในสิ่งที่ล่วงเกินมาทั้งปี น้ำในที่นี้เป็นสัญลักษณ์ของการชำระล้าง ไม่ใช่ของการเล่น

หลักฐานที่ชัดที่สุดคือหนังสือพระราชพิธีสิบสองเดือน ซึ่งพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2441 และบันทึกพระราชพิธีตลอดทั้งปีไว้อย่างละเอียด ในนั้นไม่มีการสาดน้ำ

การสาดน้ำมาแพร่หลายในช่วงหลังทศวรรษ 2500 ตรงกับช่วงที่ทหารอเมริกันเข้ามาประจำการในไทยสมัยสงครามเวียดนาม และร่วมเล่นสงกรานต์ตามเมืองอย่างพัทยา

ที่ควรพูดให้ชัดคือเรื่องนี้ไม่ได้แปลว่าสาดน้ำเป็นของปลอม ประเพณีเปลี่ยนรูปได้เป็นเรื่องปกติ และของที่เปลี่ยนแล้วก็เป็นของจริงของยุคนั้น สิ่งที่หลักฐานบอกคือมันเปลี่ยนเมื่อไร ไม่ได้บอกว่าใครทำถูกทำผิด

ใครเป็นใครในเรื่องนี้

• พระพุทธเจ้า

  เจ้าชายสิทธัตถะแห่งศากยวงศ์ ผู้ออกบวชแล้วตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์

  อ่านทุกเรื่องที่มีพระพุทธเจ้า (48 เรื่อง) →

คำที่โผล่ในเรื่องนี้

รดน้ำดำหัว

การรดน้ำอบลงบนฝ่ามือผู้ใหญ่เพื่อขอพรและขออภัย

น้ำอบ

น้ำหอมไทยแบบดั้งเดิม ใช้ในงานมงคลและในพิธีรดน้ำ

ตรุษ

วันสิ้นปีเก่าขึ้นปีใหม่ตามคติเดิม ใช้กับทั้งตรุษไทยและตรุษจีน

ทศวรรษ 2500

ช่วงปี พ.ศ. 2500 ถึง 2509 ตรงกับคริสต์ทศวรรษ 1960