ของที่เห็นทุกวัน

ธงกระดาษที่ยาวเท่าตัวคนที่ถวาย

ธงยาว ๆ ที่ห้อยอยู่ตามวัดทางเหนือไม่ได้มีแบบเดียว และมีอยู่แบบหนึ่งที่ต้องวัดความยาวจากตัวคนถวายจริง ๆ

ตุงคือธงแบบล้านนา ห้อยลงมาตามแนวตั้งจากคันไม้ ต่างจากธงทั่วไปที่ปลิวตามแนวนอน ทำได้ทั้งจากผ้า กระดาษ และแผ่นโลหะอย่างสังกะสีหรือทองเหลือง และการทำตุงถวายถือเป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลอย่างหนึ่ง

แบบที่น่าสนใจที่สุดคือตุงค่าคิง คำว่าค่าแปลว่าเท่ากับ ส่วนคิงแปลว่าร่างกาย รวมแล้วแปลว่าเท่าตัว ตุงชนิดนี้จึงต้องยาวเท่าความสูงของคนที่ถวาย ต้องวัดตัวจริงก่อนทำ ใช้ในพิธีสะเดาะเคราะห์และสืบชะตา ของที่ถวายจึงมีขนาดผูกกับตัวคนโดยตรง ไม่ใช่ขนาดมาตรฐาน

อีกแบบที่เห็นบ่อยช่วงสงกรานต์คือตุงไส้หมู ทำจากกระดาษสีตัดเป็นทรงคล้ายจอมแห ผูกติดกับกิ่งไม้เล็ก ๆ แล้วเอาไปปักบนกองเจดีย์ทรายในวัด เป็นเหตุผลที่กองทรายในวัดทางเหนือช่วงสงกรานต์ถึงมีสีจัดกว่าที่อื่น

ตุงสามหางเป็นอีกแบบที่มีชื่อเรียกอีกอย่างว่าตุงรูปคน ใช้นำหน้าขบวนในพิธี และมีตุงอีกชนิดคือตุงแดงที่จัดอยู่ในหมวดงานอวมงคล ตำราจึงแบ่งตุงตามงานที่ใช้ คือแบบสำหรับงานมงคล แบบสำหรับงานอวมงคล และแบบที่ใช้ได้ทั้งสองงาน เห็นตุงแล้วรู้ทันทีว่างานนั้นเป็นงานประเภทไหน ก่อนจะเดินเข้าไปถึง

เรื่องที่ควรรู้คือคติเรื่องตุงไม่ได้มาจากพุทธศาสนาโดยตรง เป็นของพื้นเมืองล้านนาที่มาอยู่ในวัดทีหลัง แต่ทุกวันนี้แยกกันไม่ออกแล้ว เพราะตุงถูกใช้เป็นเครื่องบูชาพระรัตนตรัยด้วย เป็นตัวอย่างของธรรมเนียมท้องถิ่นที่วัดรับเข้ามาจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัดไปเลย

ใครเป็นใครในเรื่องนี้

คำที่โผล่ในเรื่องนี้

ตุง
ธงแบบล้านนาที่ห้อยลงตามแนวตั้ง ทำจากผ้า กระดาษ หรือแผ่นโลหะ
ตุงค่าคิง
ค่า แปลว่าเท่ากับ คิง แปลว่าร่างกาย ตุงที่ยาวเท่าตัวผู้ถวาย
ตุงไส้หมู
ตุงกระดาษสีทรงคล้ายจอมแห ปักบนกองเจดีย์ทรายช่วงสงกรานต์
ตุงสามหาง
อีกชื่อคือตุงรูปคน ใช้นำหน้าขบวนในพิธี
สืบชะตา
พิธีทางล้านนาที่ทำเพื่อต่ออายุและปัดเคราะห์ เป็นงานที่ใช้ตุงค่าคิง

แล้วเรื่องนี้อยู่ตรงไหนในชีวิตจริง

ถ้าไปวัดทางเหนือ ลองดูความยาวของตุงที่ห้อยอยู่ ผืนที่ยาวไม่เท่ากันเลยสักผืน มักเป็นตุงค่าคิงที่วัดจากตัวคนถวายคนละคน และถ้าไปช่วงสงกรานต์ ให้ดูที่กองทราย จะเห็นตุงไส้หมูสีจัดปักอยู่เต็ม

เรื่องที่มีองค์เดียวกัน

จีวรเย็บจากผ้าหลายชิ้น ลายเดียวกับคันนาลองมองจีวรใกล้ ๆ จะเห็นว่ามันไม่ใช่ผ้าผืนเดียว แต่เป็นผ้าชิ้นเล็กเย็บต่อกันเป็นช่อง ๆ และลายนั้นมีที่มาทำไมวัดไทยถึงมีหมาเยอะเดินเข้าวัดไหนก็เจอหมานอนอยู่ใต้ศาลาสักสองสามตัว เกือบทั้งหมดไม่ได้เกิดที่นั่นคนขายดอกไม้ที่ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อดอกมะลิกำเดียวดอกไม้ของเขาเป็นของพระราชาทุกเช้า จนวันหนึ่งเขาเลือกให้คนอื่นแทน โดยรู้ว่าอาจถูกประหารพระโมคคัลลานะกับแม่ที่หิวจนกินอะไรไม่ได้อัครสาวกผู้มีฤทธิ์มากที่สุดส่งข้าวให้แม่ด้วยมือตัวเอง แต่ข้าวกลายเป็นไฟก่อนถึงปากคาถาสั้น ๆ บทเดียวที่ได้อัครสาวกมาสองรูปเพื่อนสองคนสัญญากันว่าใครเจอทางพ้นทุกข์ก่อนต้องบอกอีกคน แล้ววันหนึ่งคำตอบก็มาในประโยคเดียวเจ็ดวันสุดท้าย ที่อัครสาวกกลับบ้านไปหาแม่ท่านสอนคนมาทั้งชีวิต แต่คนที่ยังไม่เคยฟังเลยคือแม่ของท่านเอง

อ่านต่อ

ฝันเห็นวัด หมายถึงอะไรฝันไปวัดมักหมายถึงกำลังหาที่พึ่งทางใจ และมักตามมาด้วยความรู้สึกโล่งขึ้นจริง ๆสงกรานต์ และปี๋ใหม่เมืองวันพญาวันที่ถวายตุงตรงกับวันไหนของปีนี้ และตำนานนางสงกรานต์ทั้งเจ็ดตานก๋วยสลาก สลากภัต ก๋วยสลากใส่อะไร ทำช่วงไหนอีกประเพณีในวัดทางเหนือ ถวายพระด้วยการจับสลากตำนานเทพ ทั้งหมดใครเป็นคู่ของใคร จุดที่พุทธกับพราหมณ์มาบรรจบ และเรื่องเล่าทั้งหมดในคลังรวมภาพพระ ตั้งเป็นวอลเปเปอร์องค์ที่อ่านเจอในหน้านี้มีภาพให้โหลดพระประจำวันเกิด ครบ 8 ปางปางของวันเกิดคุณมาจากเหตุการณ์ไหน และบทสวดประจำวันขึ้นต้นว่าอย่างไร

ที่มา: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (ตุง — เครื่องใช้ในวิถีชีวิต) · วิกิพีเดีย (ตุง) · อุทยานหลวงราชพฤกษ์ (ตุง ศิลปวัฒนธรรมกับความเชื่อ)

เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ