บุญผะเหวด เทศน์มหาชาติ

บุญผะเหวด คืออะไร

ผะเหวดคือคำอีสานของคำว่าพระเวส หมายถึงพระเวสสันดร พระชาติสุดท้ายก่อนเป็นพระพุทธเจ้า บุญผะเหวดจึงคือการฟังเทศน์มหาชาติ เรื่องพระเวสสันดรที่แบ่งเป็นสิบสามกัณฑ์ เป็นบุญเดือนสี่ในฮีตสิบสองของชาวอีสาน ทางภาคกลางก็มีเทศน์มหาชาติเช่นกัน แต่มักจัดหลังออกพรรษา

เชื่อกันว่าผู้ที่ฟังจบครบทั้งสิบสามกัณฑ์ในวันเดียว จะได้เกิดทันยุคพระศรีอริยเมตไตรย งานจึงต้องเทศน์ต่อเนื่องทั้งวัน และชาวบ้านก็ตั้งใจอยู่ฟังให้ครบ

งานสามวัน

วันแรก เตรียมงาน ประดับศาลาโรงธรรมด้วยดอกไม้ ธง และภาพผ้าผะเหวดที่วาดเรื่องพระเวสสันดรเป็นผืนยาว

วันที่สอง แห่พระเวสเข้าเมือง ชาวบ้านแห่ผ้าผะเหวดจากนอกหมู่บ้านเข้ามาที่วัด สมมติว่าเป็นการเชิญพระเวสสันดรกลับเข้าเมืองหลังจากไปอยู่ป่า

วันที่สาม เทศน์ เช้ามืดแห่ข้าวพันก้อนไปวางรอบศาลา แล้วพระเริ่มเทศน์ไล่ไปทีละกัณฑ์จนจบในค่ำวันนั้น แต่ละบ้านมักรับเป็นเจ้าภาพกัณฑ์ใดกัณฑ์หนึ่ง

สิบสามกัณฑ์ ชื่ออะไรบ้าง

ทศพร · หิมพานต์ · ทานกัณฑ์ · วนประเวศน์ · ชูชก · จุลพน · มหาพน · กุมาร · มัทรี · สักกบรรพ · มหาราช · ฉกษัตริย์ · นครกัณฑ์

เรื่องเต็มของแต่ละกัณฑ์เป็นเรื่องยาวที่ถกเถียงตีความกันมาหลายรุ่น หน้านี้บอกไว้แค่ชื่อ ภาพสิบชาติบนผนังโบสถ์ซึ่งจบที่พระเวสสันดร เล่าไว้ในภาพบนผนังโบสถ์ เล่าสิบชาติสุดท้าย

คำถามที่พบบ่อย