ใครเป็นใคร

ตรีเทวี — สามพระแม่ที่คู่กับสามมหาเทพ

ตรีมูรติมีสามองค์ และอีกฝั่งก็มีสามองค์เหมือนกัน แต่ฝั่งนี้คนไทยไม่ค่อยเรียกรวมกัน

พระแม่สุรัสวตี
พระแม่สุรัสวตี

คนไทยคุ้นกับพระตรีมูรติ คือพระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะ แต่ฝั่งพระแม่ก็มีการจับสามองค์เข้าคู่กันเหมือนกัน เรียกว่าตรีเทวี ได้แก่พระแม่สุรัสวตี พระแม่ลักษมี และพระปารวตี ซึ่งก็คือพระแม่อุมา

จับคู่กันตรงตัว พระแม่สุรัสวตีเป็นพระชายาของพระพรหม พระแม่ลักษมีเป็นพระชายาของพระวิษณุ และพระแม่อุมาเป็นพระชายาของพระศิวะ สามคู่นี้จึงเป็นโครงเดียวกันทั้งสองฝั่ง

พระแม่สุรัสวตีเป็นเทวีแห่งความรู้ ดนตรี และศิลปะ ปรากฏชื่อมาตั้งแต่คัมภีร์ฤคเวท สังเกตได้จากพิณวีณาในพระหัตถ์ และพาหนะที่เป็นหงส์หรือนกยูง

ที่น่าสังเกตคือคนไทยรู้จักตรีมูรติกันแทบทุกคน แต่แทบไม่มีใครเรียกตรีเทวีรวมกัน ทั้งที่ไหว้กันอยู่ทีละองค์อยู่แล้ว โดยเฉพาะพระแม่ลักษมีกับพระแม่อุมา

ใครเป็นใครในเรื่องนี้

คำที่โผล่ในเรื่องนี้

ตรีเทวี
สามพระแม่ คือพระสุรัสวตี พระลักษมี และพระปารวตี
ตรีมูรติ
สามมหาเทพรวมเป็นหนึ่ง คือพระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะ
ปารวตี
อีกพระนามของพระแม่อุมาเทวี
ฤคเวท
คัมภีร์เก่าที่สุดของฝ่ายพราหมณ์ เป็นที่ปรากฏชื่อพระสุรัสวตีตั้งแต่ต้น

แล้วเรื่องนี้อยู่ตรงไหนในชีวิตจริง

ถ้ากำลังเรียนหนังสือหรือทำงานสายศิลปะ องค์ที่คนนิยมบูชาคือพระแม่สุรัสวตี และถ้ารู้ว่าท่านคู่กับพระพรหม จะเห็นว่าทั้งหกองค์ในแท็บวอลเปเปอร์เป็นสามคู่ ไม่ใช่หกองค์ที่ไม่เกี่ยวกัน

เรื่องที่มีองค์เดียวกัน

ม้าลายที่ศาลเจ้า มาจากคนฟังผิดคำเดียวตุ๊กตาม้าลายกองอยู่ที่ศาลริมถนนทั่วประเทศ และคำอธิบายที่เล่ากันมากที่สุดคือมีคนฟังคำว่ามาลัยเป็นม้าลายสี่อย่างบนพานไหว้ครู ไม่ได้เลือกมาเพราะสวยหญ้าข้างถนน ดอกไม้เล็กสีแดง ดอกสีขาวที่คว่ำหน้า และข้าวที่แตกแล้ว ไม่มีอย่างไหนเป็นดอกไม้ราคาดีเลยสักอย่างครุฑที่จับนาคไว้ ทั้งสองเป็นลูกพ่อเดียวกันครุฑกางปีกจับนาคไว้ทั้งสองมือ เห็นบนหน้าบันวัดและบนหัวกระดาษราชการ แต่ไม่ค่อยมีใครบอกว่าสองตัวนี้เป็นพี่น้องกัน และเรื่องเริ่มจากการพนันของแม่สองคนสี่หน้าของพระพรหม กับสี่ข้อที่คนไทยท่องได้ศาลที่สี่แยกราชประสงค์เป็นจุดที่คนถ่ายรูปมากที่สุดแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ และเป็นจุดที่คติพราหมณ์กับคติพุทธมาทับกันพอดีโดยที่คนส่วนใหญ่ไม่ทันสังเกตศาลหน้าบ้านสองหลัง ทำไมต้องมีสองหลังเดินผ่านกันทุกวันจนชิน แต่ถ้าถามว่าหลังไหนของใคร คนตอบได้ไม่มากอสูรที่ฆ่าไม่ได้ เพราะเลือดหยดเดียวก็เกิดใหม่ทำไมพระแม่กาลีถึงถูกวาดเป็นภาพที่ดูน่ากลัวที่สุดในบรรดาพระแม่ และทำไมถึงเหยียบพระศิวะอยู่

อ่านต่อ

ที่มา: วิกิพีเดียไทย (พระสุรัสวดี · ตรีเทวี)

เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ