ของที่เห็นทุกวัน

พระตรีมูรติหน้าห้าง อาจไม่ใช่พระตรีมูรติ

คนไปขอความรักกันไม่ขาดสาย แล้ววันหนึ่งก็มีคนตั้งข้อสังเกตว่าองค์นั้นคือใครกันแน่

พระตรีมูรติ
พระตรีมูรติ

พระตรีมูรติคือพระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะ สามองค์รวมเป็นหนึ่ง ไม่ใช่องค์ที่สี่ที่แยกออกมา ในไทยคนนิยมขอเรื่องความรักกับท่านเป็นหลัก ซึ่งเป็นคติที่งอกขึ้นในไทยเอง ไม่ได้มาจากตำราเดิม

ที่รู้จักกันมากที่สุดคือเทวรูปที่ลานหน้าห้างย่านราชประสงค์ ทุกคืนวันพฤหัสบดีมีคนไปขอพรกันแน่นลาน จนกลายเป็นภาพที่คนกรุงเทพฯ คุ้นตา

แต่มีการตั้งข้อสังเกตทางเทวลักษณะว่าเทวรูปองค์นั้นไม่ตรงกับพระตรีมูรติตามตำรา สื่อหลายสำนักรายงานว่าลักษณะที่เห็นตรงกับพระศิวะปางปัญจมุขี คือพระศิวะห้าเศียร ซึ่งเป็นคนละปางกัน

ที่น่าสนใจคือหลังจากข่าวนั้นออกไป คนก็ยังไปกันเหมือนเดิม สำหรับหลายคนสิ่งที่สำคัญไม่ใช่ชื่อที่ถูกต้องตามตำรา แต่คือที่ที่เขาเคยไปยืนแล้วรู้สึกว่ามีที่พึ่ง

ใครเป็นใครในเรื่องนี้

คำที่โผล่ในเรื่องนี้

เทวลักษณะ
ลักษณะตามตำราที่บอกว่าเทพองค์หนึ่งควรมีรูปอย่างไร ใช้ตรวจว่าเทวรูปเป็นองค์ไหน
ปัญจมุขี
ห้าพักตร์ หรือห้าหน้า พระศิวะปางปัญจมุขีคือพระศิวะห้าเศียร
เทวรูป
รูปเคารพของเทพ ต่างจากพระพุทธรูปซึ่งเป็นรูปของพระพุทธเจ้า

แล้วเรื่องนี้อยู่ตรงไหนในชีวิตจริง

สองอย่างนี้เป็นจริงพร้อมกันได้ — เทวลักษณะตามตำราเป็นเรื่องของความรู้ ส่วนศรัทธาเป็นเรื่องของคน ไม่ได้ลบกัน เว็บนี้เลือกที่จะบอกทั้งสองอย่างเสมอ แทนที่จะเลือกข้างใดข้างหนึ่ง

เรื่องที่มีองค์เดียวกัน

ม้าลายที่ศาลเจ้า มาจากคนฟังผิดคำเดียวตุ๊กตาม้าลายกองอยู่ที่ศาลริมถนนทั่วประเทศ และคำอธิบายที่เล่ากันมากที่สุดคือมีคนฟังคำว่ามาลัยเป็นม้าลายครุฑที่จับนาคไว้ ทั้งสองเป็นลูกพ่อเดียวกันครุฑกางปีกจับนาคไว้ทั้งสองมือ เห็นบนหน้าบันวัดและบนหัวกระดาษราชการ แต่ไม่ค่อยมีใครบอกว่าสองตัวนี้เป็นพี่น้องกัน และเรื่องเริ่มจากการพนันของแม่สองคนสี่หน้าของพระพรหม กับสี่ข้อที่คนไทยท่องได้ศาลที่สี่แยกราชประสงค์เป็นจุดที่คนถ่ายรูปมากที่สุดแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ และเป็นจุดที่คติพราหมณ์กับคติพุทธมาทับกันพอดีโดยที่คนส่วนใหญ่ไม่ทันสังเกตศาลหน้าบ้านสองหลัง ทำไมต้องมีสองหลังเดินผ่านกันทุกวันจนชิน แต่ถ้าถามว่าหลังไหนของใคร คนตอบได้ไม่มากตรีเทวี — สามพระแม่ที่คู่กับสามมหาเทพตรีมูรติมีสามองค์ และอีกฝั่งก็มีสามองค์เหมือนกัน แต่ฝั่งนี้คนไทยไม่ค่อยเรียกรวมกันอสูรที่ฆ่าไม่ได้ เพราะเลือดหยดเดียวก็เกิดใหม่ทำไมพระแม่กาลีถึงถูกวาดเป็นภาพที่ดูน่ากลัวที่สุดในบรรดาพระแม่ และทำไมถึงเหยียบพระศิวะอยู่

อ่านต่อ

ที่มา: มติชน · ฐานเศรษฐกิจ · ไทยรัฐ

เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ