การพบกัน
คาถาสั้น ๆ บทเดียวที่ได้อัครสาวกมาสองรูป
เพื่อนสองคนสัญญากันว่าใครเจอทางพ้นทุกข์ก่อนต้องบอกอีกคน แล้ววันหนึ่งคำตอบก็มาในประโยคเดียว
การพบกัน
เพื่อนสองคนสัญญากันว่าใครเจอทางพ้นทุกข์ก่อนต้องบอกอีกคน แล้ววันหนึ่งคำตอบก็มาในประโยคเดียว
ก่อนบวช พระสารีบุตรชื่ออุปติสสะ พระโมคคัลลานะชื่อโกลิตะ ทั้งสองเป็นลูกพราหมณ์ในหมู่บ้านใกล้กรุงราชคฤห์ และเป็นเพื่อนกันมาตั้งแต่เด็ก วันหนึ่งขณะดูมหรสพบนยอดเขา ทั้งคู่รู้สึกขึ้นมาพร้อมกันว่า คนที่หัวเราะอยู่ตรงหน้าทุกคนจะต้องตายหมดในวันหนึ่ง แล้วความสนุกนี้มีไว้ทำไม
ทั้งสองจึงออกบวชเป็นศิษย์ของสัญชัย เจ้าลัทธิที่มีชื่อในเมืองนั้น เรียนจนหมดสิ่งที่อาจารย์สอนได้ แต่ยังไม่เจอสิ่งที่ตามหา จึงแยกกันออกไปหา และสัญญากันไว้ว่า ใครพบทางที่ไม่ตายก่อน ต้องกลับมาบอกอีกคน
เช้าวันหนึ่งอุปติสสะเห็นพระอัสสชิ หนึ่งในพระห้ารูปแรก เดินบิณฑบาตด้วยท่าทีสงบจนต้องเดินตาม รอจนท่านฉันเสร็จแล้วจึงถามว่าใครเป็นศาสดา และสอนว่าอย่างไร พระอัสสชิตอบว่าตนเพิ่งบวชไม่นาน สอนได้เพียงย่อ ๆ แล้วกล่าวคาถาบทเดียว เย ธัมมา เหตุปปภวา เตสัง เหตุง ตถาคโต อาหะ เตสัญจะ โย นิโรโธ เอวังวาที มหาสมโณ
คาถานั้นแปลว่า ธรรมเหล่าใดเกิดแต่เหตุ พระตถาคตตรัสเหตุของธรรมเหล่านั้น และความดับของธรรมเหล่านั้น พระมหาสมณะมีปกติตรัสอย่างนี้ อุปติสสะได้ฟังเพียงเท่านั้นก็บรรลุโสดาบัน แล้วรีบกลับไปบอกโกลิตะตามสัญญา โกลิตะได้ฟังคาถาเดียวกันก็บรรลุเช่นกัน ทั้งสองพาศิษย์ของสัญชัยจำนวนมากไปเฝ้าพระพุทธเจ้าที่เวฬุวัน และได้เป็นอัครสาวกซ้ายขวาในเวลาต่อมา
คาถาบทนี้เดินทางไกลกว่าที่พระอัสสชิคงคิดไว้ ในเมืองไทยพบจารึกคาถาเย ธัมมาในโบราณวัตถุสมัยทวารวดีหลายชิ้น ทั้งบนแผ่นหินและพระพิมพ์ดินเผา นักโบราณคดีเห็นว่าเป็นคาถาที่คนสมัยนั้นใช้เป็นหัวใจของคำสอนทั้งหมด
เจ้าชายสิทธัตถะแห่งศากยวงศ์ ผู้ออกบวชแล้วตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์
อ่านทุกเรื่องที่มีพระพุทธเจ้า (48 เรื่อง) →อัครสาวกเบื้องขวาของพระพุทธเจ้า ผู้เป็นเลิศทางปัญญา สหายตั้งแต่เด็กของพระมหาโมคคัลลานะ
อ่านทุกเรื่องที่มีพระสารีบุตร (2 เรื่อง) →อัครสาวกเบื้องซ้ายของพระพุทธเจ้า ผู้เป็นเลิศทางฤทธิ์ คู่กับพระสารีบุตรผู้เป็นเลิศทางปัญญา
อ่านทุกเรื่องที่มีพระมหาโมคคัลลานะ (2 เรื่อง) →ถ้าจะจำคาถาไว้สักบท บทนี้สั้นและบอกหลักได้ครบ ทุกอย่างมีเหตุ และดับได้ที่เหตุ ส่วนเรื่องของสองสหายบอกอีกอย่างหนึ่ง คือเจอของดีแล้วอย่าเก็บไว้คนเดียว พระสารีบุตรนับถือพระอัสสชิเป็นอาจารย์ไปตลอดชีวิต ทั้งที่ท่านสอนเพียงบทเดียว
ที่มา: พระวินัยปิฎก มหาวรรค มหาขันธกะ (สารีบุตรโมคคัลลานบรรพชา) · อรรถกถามหาวรรค (84000.org) · มติชนสุดสัปดาห์ เพ็ญสุภา สุขคตะ (คาถาเย ธัมมา ในทวารวดี)
เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ