ของที่เห็นทุกวัน

ทำไมวัดไทยถึงมีหมาเยอะ

เดินเข้าวัดไหนก็เจอหมานอนอยู่ใต้ศาลาสักสองสามตัว เกือบทั้งหมดไม่ได้เกิดที่นั่น

หมาในวัดส่วนใหญ่ไม่ได้มีเจ้าของมาก่อน หรือมีแต่ถูกนำมาปล่อยไว้ คนที่เลี้ยงต่อไม่ไหวมักคิดว่าวัดเป็นที่ที่ปลอดภัยที่สุด เพราะพระมีอาหารจากบิณฑบาตเหลือทุกวัน และพระไม่ทำร้ายสัตว์ ความคิดนี้มีส่วนจริง ของที่พระฉันเหลือตอนเช้าก็เลี้ยงหมาในวัดได้หลายตัว แต่พอคนคิดแบบเดียวกันมาก ๆ เข้า หมาในวัดก็เพิ่มขึ้นเร็วกว่าที่วัดจะดูแลไหว

ในทางพระพุทธศาสนา การให้อาหารสัตว์นับเป็นทานอย่างหนึ่ง ในทักขิณาวิภังคสูตรที่พระพุทธองค์ทรงจำแนกผู้รับทานไว้ ทานที่ให้แก่สัตว์เดรัจฉานก็อยู่ในนั้นและให้ผลเช่นกัน คนที่มาวัดแล้วเอาข้าวให้หมาจึงไม่ได้ทำเรื่องนอกศาสนา แต่การเอาสัตว์มาทิ้งให้คนอื่นเลี้ยงเป็นอีกเรื่องหนึ่ง กฎหมายป้องกันการทารุณกรรมสัตว์ของไทยห้ามเจ้าของปล่อยหรือละทิ้งสัตว์ให้พ้นจากการดูแลโดยไม่มีเหตุอันสมควร และมีโทษปรับ

หมาวัดยังอยู่ในภาษาไทยด้วย สำนวนดอกฟ้ากับหมาวัด ใช้เปรียบคนที่ฐานะต่างกันมาก ฝ่ายหนึ่งสูงเหมือนดอกไม้บนฟ้า อีกฝ่ายต่ำเหมือนหมาที่อาศัยวัดอยู่ สำนวนนี้เกิดจากภาพที่คนเห็นกันจนชิน คือหมาวัดเป็นหมาที่ไม่มีใครเป็นเจ้าของจริงจัง

ส่วนหมาเองก็ตอบแทนวัดในแบบของมัน ตกกลางคืนวัดที่เงียบและกว้างมีหมาเห่าเตือนเวลามีคนแปลกหน้า หลายวัดจึงมีหมาประจำที่เดินตามพระออกบิณฑบาตทุกเช้า และนอนเฝ้าหน้ากุฏิทุกคืน

ใครเป็นใครในเรื่องนี้

คำที่โผล่ในเรื่องนี้

ทักขิณาวิภังคสูตร
พระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงจำแนกผู้รับทานและผลของทานแต่ละแบบ
สัตว์เดรัจฉาน
สัตว์ที่ไม่ใช่มนุษย์ ในที่นี้คือสัตว์ทั่วไปอย่างหมาและแมว
ดอกฟ้ากับหมาวัด
สำนวนเปรียบคนสองคนที่ฐานะต่างกันมาก
กุฏิ
ที่พักของพระในวัด

แล้วเรื่องนี้อยู่ตรงไหนในชีวิตจริง

ถ้าอยากทำบุญกับหมาในวัด ให้ถามพระหรือคนดูแลวัดก่อนว่าตรงไหนให้อาหารได้ เลือกอาหารหมาแทนกระดูกหรือขนมหวาน และถ้าอยากช่วยจริงจัง หลายพื้นที่มีโครงการทำหมันหมาวัดที่รับบริจาค ซึ่งช่วยวัดได้มากกว่าข้าวหนึ่งมื้อ

เรื่องที่มีองค์เดียวกัน

จีวรเย็บจากผ้าหลายชิ้น ลายเดียวกับคันนาลองมองจีวรใกล้ ๆ จะเห็นว่ามันไม่ใช่ผ้าผืนเดียว แต่เป็นผ้าชิ้นเล็กเย็บต่อกันเป็นช่อง ๆ และลายนั้นมีที่มาคนขายดอกไม้ที่ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อดอกมะลิกำเดียวดอกไม้ของเขาเป็นของพระราชาทุกเช้า จนวันหนึ่งเขาเลือกให้คนอื่นแทน โดยรู้ว่าอาจถูกประหารพระโมคคัลลานะกับแม่ที่หิวจนกินอะไรไม่ได้อัครสาวกผู้มีฤทธิ์มากที่สุดส่งข้าวให้แม่ด้วยมือตัวเอง แต่ข้าวกลายเป็นไฟก่อนถึงปากคาถาสั้น ๆ บทเดียวที่ได้อัครสาวกมาสองรูปเพื่อนสองคนสัญญากันว่าใครเจอทางพ้นทุกข์ก่อนต้องบอกอีกคน แล้ววันหนึ่งคำตอบก็มาในประโยคเดียวเจ็ดวันสุดท้าย ที่อัครสาวกกลับบ้านไปหาแม่ท่านสอนคนมาทั้งชีวิต แต่คนที่ยังไม่เคยฟังเลยคือแม่ของท่านเองถอดรองเท้าตอนใส่บาตร แล้วขึ้นไปยืนบนรองเท้าข้อปฏิบัติตอนใส่บาตรตอนเช้าที่คนทำตามกันจนเป็นนิสัย พอดูเหตุผลจริงแล้ว บางข้อก็ทำกันผิดจุด

อ่านต่อ

ที่มา: พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ทักขิณาวิภังคสูตร · แนวหน้า (เลขาฯ TSPCA กับการปล่อยสัตว์ในวัด) · พ.ร.บ.ป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ (การปล่อยละทิ้งสัตว์)

เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ