ของที่เห็นทุกวัน
ก่อนมาเกิด ดวงวิญญาณถูกพักไว้ที่ไหนสักแห่ง
คติล้านนาว่าสัตว์ประจำปีนักษัตรเป็นผู้พาดวงวิญญาณไปพักไว้ที่พระธาตุองค์หนึ่ง ก่อนจะเข้าสู่ครรภ์มารดา
คำว่าชุในภาษาล้านนาแปลว่าตั้ง วาง รวม หรือประชุม ชุธาตุจึงหมายถึงการที่ดวงวิญญาณมาชุมอยู่ที่พระธาตุ คติที่ถือกันมาคือ ก่อนคนจะมาเกิด ดวงวิญญาณจะถูกนำไปพักไว้ที่พระธาตุองค์สำคัญประจำเมืองแห่งหนึ่งก่อน แล้วจึงเข้าสู่ครรภ์มารดา
ผู้ที่พาไปคือสัตว์ประจำปีนักษัตร ซึ่งทางล้านนาเรียกว่าตั๋วเปิ้ง คำนี้แปลตรงตัวได้ว่าตัวที่พึ่งพา ปีนักษัตรจึงไม่ได้เป็นแค่ป้ายบอกปีเกิดในคติล้านนา แต่เป็นตัวที่ผูกคนคนนั้นไว้กับสถานที่แห่งหนึ่งตั้งแต่ก่อนเกิด และการกลับไปไหว้พระธาตุองค์นั้นคือการกลับไปที่ที่ตัวเองเคยอยู่
ข้อที่ต้องบอกให้ชัดคือเรื่องนี้ไม่ใช่หลักธรรมในพระพุทธศาสนา กรมศิลปากรเขียนไว้ตรง ๆ ว่าไม่ปรากฏในคำสอน และไม่ใช่ข้อวัตรปฏิบัติ เป็นคติพื้นเมืองของล้านนาที่มาอยู่กับวัดทีหลัง แต่ก็อยู่มานานพอจนกลายเป็นเหตุผลที่คนเดินทางข้ามจังหวัดไปไหว้กันจริง ๆ ทุกปี
สิ่งที่ทำให้ตารางนี้แปลกกว่าตารางมงคลอื่นคือมันไม่ได้อยู่ในไทยทั้งหมด ปีมะเส็งคือพระเจดีย์ศรีมหาโพธิที่พุทธคยาในอินเดีย ซึ่งเป็นที่ตรัสรู้ ปีมะเมียคือชเวดากองที่ย่างกุ้ง และปีจอหนักกว่านั้นอีก เพราะเป็นพระเกศแก้วจุฬามณีที่ตำราว่าอยู่บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งไม่มีทางไปถึงได้เลยไม่ว่าจะตั้งใจแค่ไหน
ทางออกที่คนใช้กันคือหาที่ไหว้แทน และวิธีเลือกก็ตรงไปตรงมา ปีมะเส็งไปวัดเจ็ดยอดที่เชียงใหม่ เพราะเจดีย์ที่นั่นจำลองแบบมาจากพุทธคยา ปีมะเมียไปวัดพระบรมธาตุที่บ้านตาก เพราะเจดีย์จำลองแบบชเวดากองครอบองค์เดิมไว้ ส่วนปีจอไปพระธาตุอินทร์แขวนหรือวัดเกตการาม ทั้งสามกรณีใช้หลักเดียวกัน คือของที่จำลองมาใช้แทนของจริงได้
ใครเป็นใครในเรื่องนี้
- พระพุทธเจ้า
เจ้าชายสิทธัตถะแห่งศากยวงศ์ ผู้ออกบวชแล้วตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์
อ่านทุกเรื่องที่มีพระพุทธเจ้า (48 เรื่อง) → - พระอินทร์
จอมเทพชั้นดาวดึงส์ ทรงช้างเอราวัณ ปรากฏทั้งในพุทธประวัติและรามเกียรติ์
อ่านทุกเรื่องที่มีพระอินทร์ (5 เรื่อง) →
คำที่โผล่ในเรื่องนี้
- ชุธาตุ
- ชุ แปลว่าตั้ง วาง รวม ประชุม รวมแล้วคือดวงวิญญาณมาชุมอยู่ที่พระธาตุ
- ตั๋วเปิ้ง
- คำล้านนาที่ใช้เรียกสัตว์ประจำปีนักษัตร ผู้พาดวงวิญญาณไปพักไว้
- ปีนักษัตร
- รอบสิบสองปีที่มีสัตว์ประจำปี ล้านนาเรียกชื่อปีคนละชุดกับภาคกลาง
- พระเกศแก้วจุฬามณี
- เจดีย์บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ตามตำรา พระธาตุประจำปีจอที่ไปไม่ได้
- พระธาตุ
- เจดีย์ที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งแต่ละเมืองมีองค์สำคัญของตัวเอง
แล้วเรื่องนี้อยู่ตรงไหนในชีวิตจริง
ถ้าอยากรู้ว่าปีเกิดของตัวเองคู่กับองค์ไหน มีรวมไว้ครบทั้งสิบสองปีแล้ว ข้อที่ควรเช็คก่อนคือรอยต่อของปี เพราะไทยไม่มีมาตรฐานเดียวว่าปีนักษัตรเปลี่ยนวันไหน คนที่เกิดช่วงมกราคมถึงกลางเมษายนมีโอกาสได้ปีไม่ตรงกับที่เคยเข้าใจ
เรื่องที่มีองค์เดียวกัน
จีวรเย็บจากผ้าหลายชิ้น ลายเดียวกับคันนาลองมองจีวรใกล้ ๆ จะเห็นว่ามันไม่ใช่ผ้าผืนเดียว แต่เป็นผ้าชิ้นเล็กเย็บต่อกันเป็นช่อง ๆ และลายนั้นมีที่มาทำไมวัดไทยถึงมีหมาเยอะเดินเข้าวัดไหนก็เจอหมานอนอยู่ใต้ศาลาสักสองสามตัว เกือบทั้งหมดไม่ได้เกิดที่นั่นคนขายดอกไม้ที่ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อดอกมะลิกำเดียวดอกไม้ของเขาเป็นของพระราชาทุกเช้า จนวันหนึ่งเขาเลือกให้คนอื่นแทน โดยรู้ว่าอาจถูกประหารพระโมคคัลลานะกับแม่ที่หิวจนกินอะไรไม่ได้อัครสาวกผู้มีฤทธิ์มากที่สุดส่งข้าวให้แม่ด้วยมือตัวเอง แต่ข้าวกลายเป็นไฟก่อนถึงปากคาถาสั้น ๆ บทเดียวที่ได้อัครสาวกมาสองรูปเพื่อนสองคนสัญญากันว่าใครเจอทางพ้นทุกข์ก่อนต้องบอกอีกคน แล้ววันหนึ่งคำตอบก็มาในประโยคเดียวเจ็ดวันสุดท้าย ที่อัครสาวกกลับบ้านไปหาแม่ท่านสอนคนมาทั้งชีวิต แต่คนที่ยังไม่เคยฟังเลยคือแม่ของท่านเอง
อ่านต่อ
ฝันเห็นวัด หมายถึงอะไรฝันไปวัดมักหมายถึงกำลังหาที่พึ่งทางใจ และมักตามมาด้วยความรู้สึกโล่งขึ้นจริง ๆพระธาตุประจำปีเกิด 12 นักษัตร ครบทุกปีปีเกิดของคุณคู่กับองค์ไหน อยู่จังหวัดอะไร และถ้าอยู่นอกประเทศไหว้แทนได้ที่ไหนตำนานเทพ ทั้งหมดใครเป็นคู่ของใคร จุดที่พุทธกับพราหมณ์มาบรรจบ และเรื่องเล่าทั้งหมดในคลังรวมภาพพระ ตั้งเป็นวอลเปเปอร์องค์ที่อ่านเจอในหน้านี้มีภาพให้โหลดพระประจำวันเกิด ครบ 8 ปางปางของวันเกิดคุณมาจากเหตุการณ์ไหน และบทสวดประจำวันขึ้นต้นว่าอย่างไร
ที่มา: กรมศิลปากร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ (ชุธาตุ) · กรมศิลปากร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หริภุญไชย (ความเชื่อเรื่องชุธาตุของชาวล้านนา) · สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ (ชุพระธาตุตามคติชาวล้านนา)
เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ