ของที่เห็นทุกวัน
สีจีวรที่ไม่เท่ากัน ไม่ได้บอกว่าองค์ไหนสูงกว่า
พระบางองค์ห่มส้มสด บางองค์ห่มน้ำตาลคล้ำ คนจำนวนมากเดาว่าสีเข้มแปลว่าอาวุโสกว่าหรือเคร่งกว่า คำตอบจริงอยู่ที่หม้อย้อม
ยืนใส่บาตรตอนเช้าสองสามวันก็จะเห็นว่าสีจีวรไม่เท่ากัน บางองค์เหลืองส้มสว่าง บางองค์น้ำตาลคล้ำเกือบเป็นสีสนิม คำเดาที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือสีเข้มแปลว่าพรรษามากกว่าหรือเคร่งกว่า ในพระวินัยไม่มีข้อไหนผูกสีเข้ากับลำดับชั้นเลยสักข้อ
ชื่อเรียกผ้าที่พระครองคือ กาสาวพัสตร์ ซึ่งแปลตรงตัวว่าผ้าที่ย้อมด้วยน้ำฝาด น้ำฝาดคือน้ำต้มจากพืชที่มีรสฝาด ต้มแล้วได้สีหม่น ๆ ออกมา สังเกตว่าคำนี้นิยามผ้าด้วยวิธีย้อม ไม่ได้นิยามด้วยเฉดสี ผ้าเหลือง ผ้าสีกรัก หรือสีอะไรก็ตามที่ย้อมมาถูกวิธี เรียกกาสาวพัสตร์ได้ทั้งหมด
พระวินัยห้ามสีสดไว้ชัดเจน ทั้งสีครามจัด เหลืองจัด แดงจัด ดำสนิท และแดงคล้ำอีกหลายเฉด ส่วนที่ทรงอนุญาตคือน้ำย้อมหกอย่าง ได้แก่ น้ำย้อมจากรากหรือเหง้า จากต้นไม้ จากเปลือกไม้ จากใบไม้ จากดอกไม้ และจากผลไม้ เจตนาข้อนี้ตรงไปตรงมา คือไม่ให้ผ้าที่พระห่มกลายเป็นของน่าอยากได้
สีกรักคือสีที่ได้จากการต้มแก่นขนุน ออกมาเป็นน้ำตาลอมเหลืองคล้ำ พระธุดงค์และพระป่าย้อมผ้าเองมาแต่ไหนแต่ไร ในป่าหาแก่นขนุนได้ง่ายกว่าอย่างอื่น สีที่ได้จึงเป็นสีนี้ ส่วนสีส้มสดที่เห็นทั่วไปในเมืองมาจากสีสังเคราะห์ที่ย้อมกันในโรงงานยุคหลัง ความต่างของสองสีนี้จึงเป็นเรื่องของหม้อย้อมกับธรรมเนียมของสาย ไม่ใช่เรื่องของยศ
ถ้าจะพูดอย่างกว้างที่สุดเท่าที่พูดได้ พระสายวัดป่านิยมสีกรัก พระในเมืองนิยมสีเหลืองส้ม แต่ไม่ใช่กติกาตายตัว วัดเดียวกันก็มีทั้งสองสีได้ และยังมีอีกสีที่เห็นบ่อยในงานพิธีคือสีพระราชนิยม ซึ่งอยู่กึ่งกลางระหว่างสองสีข้างต้น
ใครเป็นใครในเรื่องนี้
- พระพุทธเจ้า
เจ้าชายสิทธัตถะแห่งศากยวงศ์ ผู้ออกบวชแล้วตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์
อ่านทุกเรื่องที่มีพระพุทธเจ้า (48 เรื่อง) →
คำที่โผล่ในเรื่องนี้
- กาสาวพัสตร์
- ผ้าย้อมน้ำฝาด คำเรียกรวมของผ้าที่พระครอง ไม่ว่าจะเป็นสีใด
- น้ำฝาด
- น้ำต้มจากพืชที่มีรสฝาด ใช้ย้อมผ้าให้ได้สีหม่น
- สีกรัก
- สีน้ำตาลอมเหลืองคล้ำ ได้จากการย้อมด้วยแก่นขนุน
- แก่นขนุน
- เนื้อไม้ชั้นในของต้นขนุน ต้มแล้วได้น้ำย้อมสีกรัก
- ไตรจีวร
- ผ้าสามผืนของพระ คือ สังฆาฏิ อุตราสงค์ และอันตรวาสก
แล้วเรื่องนี้อยู่ตรงไหนในชีวิตจริง
เวลาไปเลือกผ้าไตรไปถวาย คำถามที่ควรถามร้านไม่ใช่ว่าสีไหนดีกว่ากัน แต่เป็นว่าวัดที่จะไปถวายใช้สีอะไร เพราะผ้าที่สีไม่ตรงกับที่วัดนั้นใช้ พระท่านก็ต้องเก็บไว้เฉย ๆ ทั้งที่เป็นผ้าดี
เรื่องที่มีองค์เดียวกัน
จีวรเย็บจากผ้าหลายชิ้น ลายเดียวกับคันนาลองมองจีวรใกล้ ๆ จะเห็นว่ามันไม่ใช่ผ้าผืนเดียว แต่เป็นผ้าชิ้นเล็กเย็บต่อกันเป็นช่อง ๆ และลายนั้นมีที่มาทำไมวัดไทยถึงมีหมาเยอะเดินเข้าวัดไหนก็เจอหมานอนอยู่ใต้ศาลาสักสองสามตัว เกือบทั้งหมดไม่ได้เกิดที่นั่นคนขายดอกไม้ที่ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อดอกมะลิกำเดียวดอกไม้ของเขาเป็นของพระราชาทุกเช้า จนวันหนึ่งเขาเลือกให้คนอื่นแทน โดยรู้ว่าอาจถูกประหารพระโมคคัลลานะกับแม่ที่หิวจนกินอะไรไม่ได้อัครสาวกผู้มีฤทธิ์มากที่สุดส่งข้าวให้แม่ด้วยมือตัวเอง แต่ข้าวกลายเป็นไฟก่อนถึงปากคาถาสั้น ๆ บทเดียวที่ได้อัครสาวกมาสองรูปเพื่อนสองคนสัญญากันว่าใครเจอทางพ้นทุกข์ก่อนต้องบอกอีกคน แล้ววันหนึ่งคำตอบก็มาในประโยคเดียวเจ็ดวันสุดท้าย ที่อัครสาวกกลับบ้านไปหาแม่ท่านสอนคนมาทั้งชีวิต แต่คนที่ยังไม่เคยฟังเลยคือแม่ของท่านเอง
อ่านต่อ
ฝันเห็นพระสงฆ์ หมายถึงอะไรฝันเห็นพระหรือได้ใส่บาตรมักหมายถึงเรื่องที่หนักอยู่กำลังจะเบาลง และมักมาพร้อมกับใจที่สงบขึ้นของแปดอย่างที่พระมีเป็นของตัวเองได้ผ้าสามผืนที่ว่านี้นับรวมอยู่ในแปดอย่างนั้นด้วย และอีกห้าอย่างคืออะไรตำนานเทพ ทั้งหมดใครเป็นคู่ของใคร จุดที่พุทธกับพราหมณ์มาบรรจบ และเรื่องเล่าทั้งหมดในคลังรวมภาพพระ ตั้งเป็นวอลเปเปอร์องค์ที่อ่านเจอในหน้านี้มีภาพให้โหลดพระประจำวันเกิด ครบ 8 ปางปางของวันเกิดคุณมาจากเหตุการณ์ไหน และบทสวดประจำวันขึ้นต้นว่าอย่างไร
ที่มา: พระวินัยปิฎก จีวรขันธกะ (น้ำย้อมหกอย่าง · สีต้องห้าม) · คำวัด โดยพระธรรมกิตติวงศ์ ราชบัณฑิต (กรัก · สีกรัก)
เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ