ของที่เห็นทุกวัน
ใบเสมารอบโบสถ์ คือป้ายบอกเส้นเขตที่ฝังอยู่ใต้ดิน
แผ่นหินรูปคล้ายใบไม้ที่ปักรอบโบสถ์ไม่ใช่ของประดับ มันคือหมุดบอกเขตแดน และของจริงถูกฝังอยู่ใต้ดินตรงจุดนั้น
เดินรอบโบสถ์ในวัดไทยจะเห็นแผ่นหินรูปคล้ายใบไม้ปักอยู่แปดจุดตามทิศ บางวัดตั้งไว้ในซุ้มเล็ก ๆ บางวัดปักลงพื้นเฉย ๆ ของนี้เรียกใบเสมา มาจากคำว่าสีมา ซึ่งแปลว่าเขต ชื่อของมันบอกหน้าที่ไว้แล้วตั้งแต่ต้นว่าเป็นเครื่องหมายบอกเขต ไม่ใช่ของประดับ
ใต้ใบเสมาแต่ละแผ่นมีหินกลมฝังอยู่ลูกหนึ่ง เรียกลูกนิมิต แปดทิศแปดลูก แล้วยังมีอีกลูกหนึ่งฝังไว้กลางโบสถ์ รวมเป็นเก้าลูก ลูกที่ฝังคือของจริงที่ทำหน้าที่กำหนดเขต ส่วนใบเสมาที่โผล่ให้เห็นข้างบนเป็นเพียงป้ายบอกว่าตรงนี้มีลูกนิมิตอยู่ข้างใต้
ทำไมต้องขีดเส้นให้ชัดขนาดนั้น เพราะสังฆกรรมบางอย่างจะสมบูรณ์ตามพระวินัยก็ต่อเมื่อทำในเขตที่สงฆ์กำหนดไว้แล้วเท่านั้น เช่น การบวช และการสวดปาติโมกข์ ถ้าทำนอกเขต ต่อให้พิธีครบทุกขั้นตอนก็ไม่นับ การกำหนดเขตนี้เรียกว่าผูกพัทธสีมา พัทธแปลว่าผูก สีมาแปลว่าเขต
งานปิดทองฝังลูกนิมิตคือพิธีตอนที่โบสถ์หลังใหม่กำหนดเขตของตัวเอง คนที่มาร่วมได้ปิดทองลงบนลูกหินก่อนที่มันจะถูกหย่อนลงหลุมและกลบ หลังจากวันนั้นจะไม่มีใครได้เห็นลูกนิมิตอีกเลยตลอดอายุของโบสถ์ นี่คือเหตุที่งานนี้จัดได้ครั้งเดียวต่อโบสถ์หนึ่งหลัง และเป็นเหตุที่คนแห่กันไป
ผลที่ตามมาใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน โบสถ์เป็นอาคารเดียวในวัดที่มีเขตแบบนี้ วิหารกับศาลาไม่มี เพราะสองหลังนั้นไม่ได้ใช้ทำสังฆกรรม จึงไม่ต้องผูกสีมา เห็นใบเสมาเมื่อไรจึงรู้ได้ทันทีว่าหลังนั้นคือโบสถ์
ใครเป็นใครในเรื่องนี้
- พระพุทธเจ้า
เจ้าชายสิทธัตถะแห่งศากยวงศ์ ผู้ออกบวชแล้วตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์
อ่านทุกเรื่องที่มีพระพุทธเจ้า (48 เรื่อง) →
คำที่โผล่ในเรื่องนี้
- สีมา
- เขต คำที่เป็นต้นทางของคำว่าเสมา
- ใบเสมา
- แผ่นหินรูปคล้ายใบไม้ที่ปักบอกเขตรอบโบสถ์ แปดจุดตามทิศ
- ลูกนิมิต
- หินกลมที่ฝังใต้ดินเป็นตัวกำหนดเขตจริง แปดทิศกับกลางโบสถ์อีกหนึ่ง รวมเก้า
- ผูกพัทธสีมา
- การที่สงฆ์กำหนดเขตสำหรับทำสังฆกรรม พัทธแปลว่าผูก สีมาแปลว่าเขต
- สังฆกรรม
- กิจที่สงฆ์ต้องทำร่วมกัน เช่น การบวชและการสวดปาติโมกข์
แล้วเรื่องนี้อยู่ตรงไหนในชีวิตจริง
วิธีแยกโบสถ์กับวิหารที่ง่ายที่สุดคือมองหาใบเสมา หลังที่มีแผ่นหินปักรอบคือโบสถ์ หลังที่ไม่มีคือวิหารหรือศาลา หลายคนเรียกทุกหลังในวัดว่าโบสถ์มาทั้งชีวิต ทั้งที่วิธีแยกอยู่ตรงหน้ามาตลอด
เรื่องที่มีองค์เดียวกัน
จีวรเย็บจากผ้าหลายชิ้น ลายเดียวกับคันนาลองมองจีวรใกล้ ๆ จะเห็นว่ามันไม่ใช่ผ้าผืนเดียว แต่เป็นผ้าชิ้นเล็กเย็บต่อกันเป็นช่อง ๆ และลายนั้นมีที่มาทำไมวัดไทยถึงมีหมาเยอะเดินเข้าวัดไหนก็เจอหมานอนอยู่ใต้ศาลาสักสองสามตัว เกือบทั้งหมดไม่ได้เกิดที่นั่นคนขายดอกไม้ที่ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อดอกมะลิกำเดียวดอกไม้ของเขาเป็นของพระราชาทุกเช้า จนวันหนึ่งเขาเลือกให้คนอื่นแทน โดยรู้ว่าอาจถูกประหารพระโมคคัลลานะกับแม่ที่หิวจนกินอะไรไม่ได้อัครสาวกผู้มีฤทธิ์มากที่สุดส่งข้าวให้แม่ด้วยมือตัวเอง แต่ข้าวกลายเป็นไฟก่อนถึงปากคาถาสั้น ๆ บทเดียวที่ได้อัครสาวกมาสองรูปเพื่อนสองคนสัญญากันว่าใครเจอทางพ้นทุกข์ก่อนต้องบอกอีกคน แล้ววันหนึ่งคำตอบก็มาในประโยคเดียวเจ็ดวันสุดท้าย ที่อัครสาวกกลับบ้านไปหาแม่ท่านสอนคนมาทั้งชีวิต แต่คนที่ยังไม่เคยฟังเลยคือแม่ของท่านเอง
อ่านต่อ
ฝันเห็นวัด หมายถึงอะไรฝันไปวัดมักหมายถึงกำลังหาที่พึ่งทางใจ และมักตามมาด้วยความรู้สึกโล่งขึ้นจริง ๆหลังคาโบสถ์ทั้งหลัง คือพญานาคตัวหนึ่งดูพื้นรอบโบสถ์แล้ว คราวนี้เงยขึ้นไปดูหลังคาของหลังเดียวกันตำนานเทพ ทั้งหมดใครเป็นคู่ของใคร จุดที่พุทธกับพราหมณ์มาบรรจบ และเรื่องเล่าทั้งหมดในคลังรวมภาพพระ ตั้งเป็นวอลเปเปอร์องค์ที่อ่านเจอในหน้านี้มีภาพให้โหลดพระประจำวันเกิด ครบ 8 ปางปางของวันเกิดคุณมาจากเหตุการณ์ไหน และบทสวดประจำวันขึ้นต้นว่าอย่างไร
ที่มา: วิกิพีเดีย (ลูกนิมิต) · ข่าวสด (พัทธสีมา ใบเสมาและลูกนิมิต) · พระวินัยปิฎก (การผูกสีมา)
เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ