ของที่เห็นทุกวัน
ผ้าที่พันรอบต้นไม้ สีต่างกันคนละเรื่องกัน
ต้นไม้ใหญ่ที่มีผ้าพันรอบลำต้นเห็นได้ทั่วเมืองไทย แต่ผ้าสีจีวรกับผ้าแพรหลากสีไม่ได้แปลว่าอย่างเดียวกัน และคนพันด้วยเหตุผลคนละอย่าง
ของที่เห็นทุกวัน
ต้นไม้ใหญ่ที่มีผ้าพันรอบลำต้นเห็นได้ทั่วเมืองไทย แต่ผ้าสีจีวรกับผ้าแพรหลากสีไม่ได้แปลว่าอย่างเดียวกัน และคนพันด้วยเหตุผลคนละอย่าง
เริ่มที่ต้นโพธิ์ในวัดก่อน เพราะมันไม่ใช่ไม้ประดับ พระพุทธเจ้าตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชราที่พุทธคยา ต้นโพธิ์จึงถูกนับเป็นเจดีย์ประเภทหนึ่ง เรียกบริโภคเจดีย์ คือของหรือสถานที่ที่พระพุทธเจ้าเคยใช้สอย พื้นที่ที่จัดไว้ปลูกในวัดเรียกว่าโพธิมณฑล
ต้นที่พุทธคยาถูกทำลายและปลูกใหม่หลายรอบตลอดสองพันกว่าปี แต่หน่อที่แยกไปปลูกที่อนุราธปุระในลังกาเมื่อราวสองพันสามร้อยปีก่อนยังยืนต้นอยู่ และนับเป็นต้นไม้ที่มนุษย์ปลูกซึ่งมีบันทึกปีที่ปลูกเก่าที่สุดในโลก ต้นโพธิ์ในวัดไทยหลายแห่งสืบหน่อมาจากสายนั้น จึงมีป้ายบอกที่มาติดไว้ที่โคนต้น
ทีนี้มาที่ผ้า ผ้าสีเหลืองแบบจีวรที่พันรอบต้นไม้ใหญ่ในป่าคือการบวชต้นไม้ อันนี้ไม่ใช่พิธีที่มีในพระวินัย และต้นไม้ก็ไม่ได้บวชได้จริง แต่เป็นวิธีที่พระกับชาวบ้านใช้หยุดการตัดไม้ เพราะคนที่จะลงขวานกับต้นที่ห่มผ้าเหลืองย่อมลังเล พูดให้ตรงคือมันเป็นเครื่องมือรักษาป่า ที่ยืมรูปแบบทางศาสนามาใช้
ส่วนผ้าแพรหลากสี สามสีบ้าง เจ็ดสีบ้าง ที่พันต้นไม้หรือผูกไว้ที่ศาล เป็นคนละคติกันเลย อันนั้นมาจากความเชื่อเรื่องเจ้าที่และสิ่งที่คนเชื่อว่าสถิตอยู่ ไม่ได้มาจากฝั่งพุทธ ความหมายของมันคือการบอกว่าต้นนี้มีเจ้าของ อย่าเพิ่งไปยุ่ง สองอย่างนี้พันเหมือนกันจนคนเหมารวม แต่เจตนาต่างกันคนละทาง
วิธีแยกใช้ได้จริงและง่ายมาก ให้ดูสองอย่างคือสีกับที่ตั้ง สีเดียวแบบจีวรและอยู่ในป่าหรือริมทาง มักเป็นการบวชต้นไม้ หลากสีและมีของเซ่นวางอยู่ใกล้ ๆ เป็นคติเจ้าที่ ส่วนต้นโพธิ์ที่อยู่ในเขตวัดและมีฐานก่อไว้รอบโคน เป็นเรื่องที่สามซึ่งไม่เกี่ยวกับสองอันแรก
เจ้าชายสิทธัตถะแห่งศากยวงศ์ ผู้ออกบวชแล้วตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์
อ่านทุกเรื่องที่มีพระพุทธเจ้า (48 เรื่อง) →ครั้งหน้าที่ผ่านต้นไม้ที่มีผ้าพัน ลองดูสีก่อนแล้วค่อยดูรอบ ๆ ถ้าเป็นสีจีวรสีเดียว มีคนตั้งใจไม่ให้ใครตัดต้นนี้ ถ้าหลากสีและมีของวางไว้ เป็นเรื่องของเจ้าที่ สองอย่างนี้อยู่ห่างกันมากกว่าที่หน้าตาของมันบอก
ที่มา: กรมศิลปากร (ต้นโพธิ์กับความเชื่อทางพระพุทธศาสนาสมัยทวารวดี) · วิกิพีเดีย (ต้นพระศรีมหาโพธิ์) · ธรรมะไทย (เจดีย์สี่ประเภท)
เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ