ของที่เห็นทุกวัน

พระธาตุที่บรรจุกระดูกหน้าอกของพระพุทธเจ้า

พระธาตุศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของสองฝั่งโขง และตำนานที่เขียนขึ้นเมื่อสี่ร้อยปีก่อน

พญานาค ผู้ที่คติถือว่ารักษาพระธาตุพนม
พญานาค ผู้ที่คติถือว่ารักษาพระธาตุพนม

อุรังคธาตุแปลว่าพระบรมสารีริกธาตุส่วนหน้าอก และเป็นชื่อของตำนานด้วย ตำนานอุรังคธาตุเล่าว่าพระพุทธเจ้าเสด็จมาถึงภูกำพร้าริมแม่น้ำโขง แล้วมีพุทธทำนายว่าพระบรมสารีริกธาตุของพระองค์จะมาประดิษฐานที่นี่

ต่อมาท้าวพญาห้าเมืองร่วมกันสร้างที่ประดิษฐานขึ้น ได้แก่พญาสุวรรณภิงคารเจ้าเมืองหนองหานหลวง พญาคำแดง พญาจุลณีพรหมทัต พญาอินทรปัตถ์ และพญานันทเสน กลายมาเป็นองค์พระธาตุพนม

สิ่งที่คนมักไม่รู้คือตำนานเล่มนี้ไม่ได้เก่าเท่าเหตุการณ์ที่มันเล่า อุรังคธาตุเป็นวรรณกรรมของลุ่มน้ำโขง แต่งขึ้นราวสี่ร้อยปีก่อน โดยพระยาศรีไชยชมพู ซึ่งเป็นนักปราชญ์ในราชสำนักลาว

สองอย่างนี้อยู่คนละชั้นกัน ตัวพระธาตุกับความศรัทธาของคนสองฝั่งโขงเป็นเรื่องหนึ่ง ส่วนอายุของหนังสือที่เล่าที่มาเป็นอีกเรื่องหนึ่ง รู้ทั้งสองอย่างแล้วไม่ได้ทำให้ศรัทธาน้อยลง แต่ทำให้รู้ว่ากำลังอ่านอะไรอยู่

ใครเป็นใครในเรื่องนี้

คำที่โผล่ในเรื่องนี้

พระบรมสารีริกธาตุ
กระดูกหรือส่วนของพระวรกายพระพุทธเจ้าที่เหลือจากการถวายพระเพลิง
อุรังคธาตุ
พระบรมสารีริกธาตุส่วนหน้าอกโดยเฉพาะ อุรังคะแปลว่าหน้าอก
พุทธทำนาย
คำที่พระพุทธเจ้าตรัสล่วงหน้าถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นภายหลัง
พระธาตุ
เจดีย์ที่สร้างขึ้นเพื่อบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ทางอีสานและล้านนาเรียกกันแบบนี้

แล้วเรื่องนี้อยู่ตรงไหนในชีวิตจริง

พระธาตุพนมถือเป็นพระธาตุศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของภาคอีสานและของคนสองฝั่งโขง และเป็นองค์ที่คติถือว่าพญานาคคอยรักษาอยู่ จึงเป็นเหตุผลที่เรื่องพญานาคกับเรื่องพระธาตุในแถบนี้แยกกันไม่ค่อยออก

เรื่องที่มีองค์เดียวกัน

จีวรเย็บจากผ้าหลายชิ้น ลายเดียวกับคันนาลองมองจีวรใกล้ ๆ จะเห็นว่ามันไม่ใช่ผ้าผืนเดียว แต่เป็นผ้าชิ้นเล็กเย็บต่อกันเป็นช่อง ๆ และลายนั้นมีที่มาทำไมวัดไทยถึงมีหมาเยอะเดินเข้าวัดไหนก็เจอหมานอนอยู่ใต้ศาลาสักสองสามตัว เกือบทั้งหมดไม่ได้เกิดที่นั่นคนขายดอกไม้ที่ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อดอกมะลิกำเดียวดอกไม้ของเขาเป็นของพระราชาทุกเช้า จนวันหนึ่งเขาเลือกให้คนอื่นแทน โดยรู้ว่าอาจถูกประหารพระโมคคัลลานะกับแม่ที่หิวจนกินอะไรไม่ได้อัครสาวกผู้มีฤทธิ์มากที่สุดส่งข้าวให้แม่ด้วยมือตัวเอง แต่ข้าวกลายเป็นไฟก่อนถึงปากคาถาสั้น ๆ บทเดียวที่ได้อัครสาวกมาสองรูปเพื่อนสองคนสัญญากันว่าใครเจอทางพ้นทุกข์ก่อนต้องบอกอีกคน แล้ววันหนึ่งคำตอบก็มาในประโยคเดียวเจ็ดวันสุดท้าย ที่อัครสาวกกลับบ้านไปหาแม่ท่านสอนคนมาทั้งชีวิต แต่คนที่ยังไม่เคยฟังเลยคือแม่ของท่านเอง

อ่านต่อ

ที่มา: วิกิพีเดียไทย (ตำนานอุรังคธาตุ) · มติชน (สุจิตต์ วงษ์เทศ) · vajirayana.org

เนื้อหาในหน้านี้เป็นความเชื่อและวัฒนธรรมไทย ไม่ใช่คำพยากรณ์ และไม่ได้ผูกกับผลรางวัลหรือการเสี่ยงโชคใด ๆ